Nữ Y Quan Ở Cung Trung
Chương 5: Buổi Khám Định Kỳ
Góc giấy bị xé vẫn còn nằm trong lòng bàn tay A Nhị khi trời sáng.
Nàng không ngủ. Cả đêm ngồi bên án thư nhỏ, ngọn đèn dầu cạn xuống còn một vệt lửa mỏng như sợi tơ, nàng lật đi lật lại trang cuối cùng của ghi chép cha để lại, cố tìm xem còn sót nét mực nào ở rìa xé hay không. Không có. Kẻ xé trang giấy này làm việc cẩn thận, dứt khoát, đúng một góc, không hơn không kém. Cẩn thận đến mức lạnh người.
Ánh đèn dầu run rẩy hắt bóng nàng lên vách, kéo dài rồi co lại theo từng cơn gió lùa qua khe cửa sổ. A Nhị nhìn cái bóng đó một lúc, chợt nghĩ nó giống hệt tâm trạng mình mấy tháng nay, lúc căng ra đủ để nhìn thấy toàn cảnh, lúc lại co rúm về đúng một điểm sợ hãi duy nhất. Nàng đưa ngón tay miết theo rìa giấy bị xé, cảm nhận từng sợi giấy đứt gãy còn lởm chởm dưới đầu ngón. Không phải xé vội trong hoảng loạn. Là xé có tính toán, như một nhát dao gọt đúng chỗ cần gọt, không thừa một đường.
Ai đó đã đọc ghi chép của cha trước nàng. Đọc, rồi xé đi đúng chỗ hiểm nhất. Người đó biết rõ đâu là chỗ hiểm, nghĩa là người đó cũng hiểu y lý không kém gì cha, hoặc chí ít đã có ai am hiểu y lý đọc qua và chỉ điểm giúp.
Cây kim trong bọc lâu ngày cũng có lúc lòi ra, cha từng nói với nàng như vậy hồi còn nhỏ, khi dạy nàng cách tìm ra vị thuốc giả trà trộn trong một thang thuốc thật. Khi ấy nàng không hiểu hết ý cha. Giờ ngồi giữa đêm khuya, tay còn dính bụi giấy cũ, nàng mới thấm được câu đó đang vận đúng vào chính mình. Kẻ giấu diếm giỏi đến đâu, sớm muộn cũng để lộ một khe hở. Nàng chỉ cần đủ kiên nhẫn để chờ khe hở đó xuất hiện.
Canh năm, tiếng mõ điểm canh vọng qua tường viện cung nữ, A Nhị cất hộp gỗ khảm trai trở lại đáy rương, phủ lên trên hai lớp áo cũ theo thói quen. Nàng vấn lại tóc, cài cây trâm bạc vào chỗ cũ, chân trâm khắc hai chữ “Bách Xuyên” cấn nhẹ vào da đầu như một lời nhắc không cần nói ra. Đêm qua cha mất thêm một mảnh manh mối. Hôm nay nàng không được phép mất thêm gì nữa.
Ngoài sân, sương còn chưa tan hết, bám trắng mờ trên từng phiến lá, trên mái ngói cong, trên cả những sợi tơ nhện giăng ngang góc tường viện cung nữ. A Nhị đứng lại nhìn một thoáng. Sương che được cảnh vật, nhưng không che được mãi, chỉ cần một chút nắng lên là tan biến, để lộ nguyên hình những gì nó từng giấu. Nàng nghĩ, có lẽ những âm mưu trong cung cũng chẳng khác gì lớp sương sớm ấy, chỉ là chưa đến lúc nắng lên mà thôi.
Đến giờ điểm danh, Từ Nương Nương đọc một loạt tên phân công buổi sáng, giọng đều đều không cảm xúc như đọc sổ sách. Đến tên A Nhị, bà dừng lại nửa nhịp.
“A Nhị. Theo Thái y lệnh vào Đông cung, phụ khám định kỳ cho điện hạ.”
Cả dãy cung nữ đứng gần quay đầu nhìn. Một cung nữ hầu dược bậc thấp, mới được điều sang sân thuốc phía đông này chưa đầy nửa năm dù đã ẩn mình trong Thượng Dược cục tròn năm năm, lại được cắt cử đi phụ khám cho Thái tử. Đây không phải chuyện thường có. Có tiếng xì xào rất khẽ phía cuối hàng, ai đó nói nhỏ một câu không rõ ràng, nhưng A Nhị đoán được đại khái nội dung, không ngoài mấy chữ “phúc từ trên trời rơi xuống” hay “gặp may”. Nàng không buồn thanh minh.
A Nhị cúi đầu nhận lệnh, không để lộ vẻ gì khác thường trên mặt, nhưng trong lòng đã hiểu ngay. Đây là ý của Thái tử. Hắn đang tìm cách kéo nàng đến gần Tôn Hoài Nhân hơn, ở một khoảng cách mà trước đây nàng không có cớ gì để tới. Từ Nương Nương liếc nàng một cái khi gấp sổ phân công lại, ánh mắt không nói gì, nhưng A Nhị đọc được trong đó một phần dò xét, một phần như đang âm thầm quan sát xem nàng sẽ xoay xở thế nào với cơ hội bất ngờ này.
Cơ hội tự tìm đến tay, hiếm khi nào rẻ như vậy. Nàng biết ơn Thái tử một phần, nhưng phần lo lắng còn lớn hơn. Đứng gần lửa quá, dù là lửa để sưởi ấm, cũng dễ bị phỏng nếu không cẩn thận từng bước một.
Đường từ Thượng Dược cục sang Đông cung phải đi qua ba lớp cổng, mỗi lớp đều có thị vệ đứng gác nghiêm ngặt, ánh mắt lướt qua bài lệnh trong tay Tôn Hoài Nhân rồi lại lướt qua A Nhị phía sau, dừng lâu hơn một chút ở gương mặt nàng như đang ghi nhớ. A Nhị cúi đầu bước theo, tay ôm khay dụng cụ sát vào người, chân bước đều, không nhanh không chậm. Nàng đã tập cách đi đứng này từ ngày đầu vào cung, bước chân của một cung nữ không được phép mang theo bất kỳ cảm xúc nào lộ ra ngoài, dù trong lòng có đang cồn cào đến đâu.
Điện Đông cung buổi sớm vắng người hơn nàng tưởng. Chỉ có Bùi công công đứng hầu bên ngoài, vài cung nữ dọn dẹp lặng lẽ trong sân, và khi A Nhị theo chân Tôn Hoài Nhân bước vào phòng trong, không khí lập tức đổi khác. Hương thuốc bắc quyện với mùi trầm nhạt, ánh sáng lọc qua rèm the mỏng, mọi thứ sạch sẽ đến mức vô trùng, như thể bệnh tật không được phép tồn tại ở nơi này, chỉ được phép giấu đi.
Bùi công công đưa mắt nhìn A Nhị một cái khi nàng lướt qua, cái nhìn rất khẽ, không mang ý dò xét, chỉ như một lời chào thầm kín giữa hai người từng có chung một bí mật cần giữ. A Nhị khẽ cúi đầu đáp lại, rồi lập tức thu ánh mắt về, không để lộ thêm điều gì trước mặt Tôn Hoài Nhân đang đi ngay phía trước.
Thái tử ngồi tựa gối, sắc mặt nhợt hơn nàng nhớ trong đêm gặp ở thư phòng, nhưng ánh mắt vẫn tỉnh táo lạ thường khi lướt qua nàng một thoáng rồi dừng lại ở Tôn Hoài Nhân, như không có gì bất thường. Chỉ trong khoảnh khắc ánh mắt hai người chạm nhau, A Nhị nhận ra một tia gì đó lóe lên rất nhanh, như một câu dặn dò không lời: cẩn thận, đừng vội.
“Thần khám mạch trước.” Tôn Hoài Nhân vòng tay thi lễ, giọng cung kính vừa đủ, không thừa không thiếu.
A Nhị đứng lùi lại nửa bước, đúng vị trí một cung nữ phụ khám nên đứng, tay bưng khay dụng cụ. Đây là lần đầu tiên nàng đứng gần Tôn Hoài Nhân đến vậy, đủ gần để thấy rõ từng cử động tay ông ta khi bắt mạch, đủ gần để nghe cả hơi thở.
Ba ngón tay Tôn Hoài Nhân đặt lên cổ tay Thái tử, mắt khép hờ, vẻ mặt trầm ngâm của một lang y lâu năm đang dốc hết tâm sức. A Nhị nhìn từng nhịp ngón tay ông ta di chuyển, đối chiếu trong đầu với những gì cha từng dạy về cách bắt mạch phân biệt hư chứng. Không sai một nhịp nào. Tôn Hoài Nhân bắt mạch rất chuẩn, chuẩn đến mức gần như là biểu diễn.
“Mạch điện hạ vẫn hư nhược, khí huyết bất túc.” Ông ta thu tay về, giọng kết luận không chút do dự. “Như thường lệ, cứ theo phương cũ mà bồi bổ.”
Như thường lệ. Bốn chữ ấy khiến A Nhị chú ý hơn cả câu chẩn đoán. Một người bệnh năm năm không đổi phương thuốc, không đổi kết luận, dù thể trạng lúc nặng lúc nhẹ khác nhau. Cha nàng từng dạy, bệnh án của một người sống lâu năm với cùng một chứng bệnh mà phương thuốc không hề gia giảm dù chỉ một vị, chỉ có hai khả năng. Một là thầy thuốc quá kém, không buồn theo dõi tiến triển bệnh nhân. Hai là thầy thuốc không muốn bệnh nhân khỏi, chỉ muốn giữ nguyên trạng, vừa đủ để không chết, vừa đủ để không bao giờ khỏe hẳn.
Tôn Hoài Nhân không phải kẻ kém cỏi. Mười mấy năm đứng đầu Thượng Dược cục, không thể là hạng lang y tầm thường được. A Nhị ghi nhớ điều đó, gương mặt vẫn cúi thấp, tay sắp lại khay dụng cụ ngay ngắn, trong lòng thầm gạch một nét mực đỏ tưởng tượng bên cạnh cái tên Tôn Hoài Nhân, giống hệt cách cha từng đánh dấu những chỗ khả nghi trong y án.
Đến lượt bốc thuốc, A Nhị bước lên phụ theo lệnh, đứng đối diện Tôn Hoài Nhân qua chiếc bàn gỗ nhỏ bày các vị thuốc. Đây chính là lúc nàng chờ đợi từ lúc nhận lệnh sáng nay.
“Thái y lệnh.” Nàng cất tiếng, giọng nhỏ, khiêm cung đúng mực của một cung nữ hầu dược. “Nô tỳ có điều không hiểu, mong người chỉ dạy.”
Tôn Hoài Nhân liếc nàng một cái, không tỏ vẻ khó chịu, chỉ hơi nhướng mày như với một đứa học việc tò mò. “Nói.”
“Trong y thư có ghi, người khí huyết bất túc lâu năm và người trúng độc tích lũy nhẹ qua nhiều tháng, biểu hiện bên ngoài đôi khi giống nhau đến khó phân biệt. Đều là sắc mặt nhợt, mạch hư, người mệt không rõ nguyên do.” Nàng dừng lại đúng nửa nhịp, ánh mắt vẫn cúi xuống khay thuốc, không nhìn thẳng vào ông ta. “Nô tỳ tài hèn học ít, không rõ Thái y lệnh dùng cách nào để phân biệt rạch ròi hai chứng đó, mong người chỉ điểm một hai câu để nô tỳ mở mang.”
Câu hỏi vừa dứt, tay Tôn Hoài Nhân đang cầm cân tiểu ly bốc vị hoàng kỳ khựng lại nửa nhịp. Chỉ nửa nhịp thôi, ngắn đến mức nếu không quan sát kỹ sẽ bỏ lỡ. Nhưng A Nhị đã quan sát cha bốc thuốc từ năm lên bảy, mắt nàng quen với việc bắt lấy những khoảng dừng nhỏ nhất trong động tác của người làm nghề y lâu năm. Nửa nhịp ấy không phải do suy nghĩ câu trả lời. Nó giống một phản xạ giật mình, giống cái cách một người bất chợt nghe nhắc đến điều mình đang cố giấu kín trong lòng, tưởng không ai biết, hóa ra có kẻ đã chạm gần đến sự thật.
“Chứng đó…” Tôn Hoài Nhân hắng giọng, tiếp tục cân thuốc, nhưng tay hơi lệch, để rơi một chút vụn thuốc xuống bàn. Ông ta vội gạt đi, giọng đổi hướng nhanh. “Ngươi chỉ là cung nữ hầu dược, hỏi những chuyện này làm gì. Cứ làm tốt phần việc của mình là đủ.”
Né tránh. Không phải không biết câu trả lời, một Thái y lệnh đứng đầu Thượng Dược cục không thể không biết cách phân biệt hai chứng cơ bản như vậy. Ông ta biết, nhưng không muốn nói ra, hoặc không dám nói ra trước mặt Thái tử. Miệng kín như bưng, nhưng đôi tay lại thành thật hơn cái miệng rất nhiều, cứ mỗi lần cố giữ vẻ điềm tĩnh thì các ngón tay lại khẽ run lên, như đang phải gồng mình chống lại một cơn gió vô hình chỉ mình ông ta cảm nhận được.
A Nhị đưa mắt liếc thật nhanh xuống chỗ vụn thuốc rơi trên bàn, âm thầm ghi nhớ đó là vị hoàng kỳ, một vị thuốc lành tính, vô hại. Vậy mà tay một Thái y lệnh lành nghề vẫn có thể run đến mức làm rơi thuốc, chỉ vì một câu hỏi của cung nữ hầu dược. Nếu là ngày thường, nàng đã nghĩ đó chỉ là chuyện tuổi tác, tay chân không còn vững. Nhưng đặt cạnh câu trả lời né tránh vừa rồi, hai chuyện gộp lại kể một câu chuyện khác hẳn.
A Nhị cúi đầu nhận lỗi rất nhanh, không truy hỏi thêm, đúng thái độ một cung nữ biết phận. “Nô tỳ lỡ lời, mong Thái y lệnh thứ tội.”
Nhưng khóe mắt nàng đã kịp liếc sang một điểm khác, ánh mắt Thái tử. Hắn không nhìn Tôn Hoài Nhân, cũng không nhìn nàng, chỉ nhìn vào chén thuốc đang sắc dở trên bếp lò nhỏ góc phòng, vẻ mặt bình thản như đang nghỉ ngơi. Nhưng A Nhị biết hắn đã nghe trọn từng chữ, từng khoảng dừng. Người này đầu óc tỉnh táo hơn tất cả những gì bệnh tình bên ngoài thể hiện.
Buổi khám kết thúc không lâu sau đó, Tôn Hoài Nhân đích thân bưng thuốc dâng lên, cung kính đến mức thừa thãi, rồi cáo lui trước, để lại A Nhị thu dọn khay dụng cụ theo lệ. Trước khi rời phòng, ông ta ngoái lại nhìn nàng một lần, ánh mắt thoáng qua rất nhanh, khó đoán là dò xét hay chỉ là thói quen nghề nghiệp.
A Nhị cúi đầu tiễn, giữ nguyên vẻ mặt cung nữ tầm thường. Chỉ khi cánh cửa khép lại sau lưng ông ta, tay nàng mới siết nhẹ lại quanh khay dụng cụ, lòng bàn tay ướt mồ hôi lạnh.
Người này có tật giấu diếm. Và tật giấu diếm, với một kẻ đang che đậy chuyện lớn, chính là vết nứt đầu tiên trên bức tường tưởng như kín kẽ.
Thái tử nãy giờ vẫn im lặng, đợi đến khi tiếng bước chân Tôn Hoài Nhân khuất hẳn ngoài rèm mới hơi nghiêng đầu, giọng rất khẽ, chỉ đủ cho A Nhị nghe. “Ngươi thấy gì.”
“Tay ông ta run.” A Nhị đáp, không ngẩng đầu, tay vẫn xếp gọn mấy vị thuốc còn sót trên bàn. “Câu hỏi vô hại cũng khiến ông ta né tránh. Với một Thái y lệnh mười mấy năm kinh nghiệm, đó không phải chuyện bình thường.”
“Vậy tiếp tục.” Thái tử chỉ nói vậy, ánh mắt lại quay về phía chén thuốc đang nguội dần trên bàn, không tỏ thêm biểu cảm gì, nhưng A Nhị nghe ra trong hai chữ ấy một sự tin tưởng lặng lẽ, không cần phô bày. Nàng vòng tay hành lễ, lui ra ngoài đúng theo lệ, không nán lại thêm một khắc nào.
Ra khỏi điện, A Nhị không về thẳng Thượng Dược cục. Nàng còn phải ghé qua dãy hành lang phụ, nơi để tạm giỏ dược liệu mang theo từ sáng, gồm vài vị thuốc thường dùng và một số mẫu nàng tự thu thập riêng, không nằm trong danh mục chính thức.
Bùi công công tiễn nàng ra đến cổng viện phụ, dừng chân đúng lúc không ai để ý, giọng nhỏ đến mức gần như chỉ mấp máy môi. “Cô nương hôm nay hỏi khéo lắm. Có điều, người như Tôn đại nhân, càng dồn ép càng dễ nổi lòng đề phòng. Cô nương tự lượng sức mà đi, đường còn dài.”
A Nhị khẽ gật đầu, không đáp lời, chỉ khẽ cúi mình cảm ơn. Nàng hiểu, đây không phải lời cảnh cáo, mà là một lời nhắc nhở chân thành hiếm hoi giữa chốn cung cấm đầy rẫy tai mắt. Bùi công công đứng về phía Thái tử, cũng đồng nghĩa đứng về phía nàng, ít nhất là ở thời điểm này. Nàng ghi nhớ ơn đó, cất vào một góc lòng, không nói ra thành lời.
Dãy hành lang phụ vắng vẻ, hai bên là tường gạch ẩm rêu xanh loang lổ, phía trên mái hiên treo vài chậu cây thuốc còi cọc, lá úa vì thiếu nắng. Đây là nơi cung nữ hầu dược thường để tạm đồ nghề khi vào khám trong điện chính, ít người qua lại, vốn được xem là chỗ an toàn.
Chiếc giỏ vẫn đặt ở góc hành lang, đúng chỗ nàng để lúc sáng, dưới bóng cây quế già rợp lá. Nhìn thoáng qua, không có gì khác thường. Nhưng A Nhị đã quen với việc nhớ chính xác từng vị trí mình đặt đồ, thói quen cha rèn từ nhỏ, một y quan giỏi không bao giờ để đồ nghề lộn xộn, vì chỉ cần lệch một vị trí nhỏ cũng có thể khiến người sau dùng nhầm liều lượng, hại chết người bệnh. Nắp giỏ hơi lệch khỏi vị trí ban đầu, chỉ một góc nhỏ, đủ để một người tinh mắt như nàng nhận ra.
Nàng ngồi xuống, giả vờ chỉnh lại dây giỏ, tay lần nhanh qua từng lớp bên trong, động tác chậm rãi như đang sắp xếp lại đồ đạc sau một buổi sáng bận rộn, không để lộ chút vội vàng nào ra ngoài dù trong lòng tim đã đập nhanh hơn hẳn.
Vị hoàng kỳ còn nguyên. Cam thảo còn nguyên. Túi trần bì, túi phục linh, đều còn nguyên số lượng như lúc sáng. Ngay cả gói bạc hà khô nàng để lộ thiên trên cùng, thứ dễ lấy nhất, cũng không hề suy suyển.
Chỉ có một thứ biến mất.
Gói giấy dầu nhỏ, cất kín ở đáy giỏ, lót dưới hai lớp vải thô, bên trong là một nhúm tơ tằm đen nàng lén giữ lại từ hôm kiểm kho hôm trước, định dùng làm mẫu đối chứng để thử phản ứng với trâm bạc, tìm cách chứng minh cho chắc chắn phản ứng đổi màu cha từng ghi lại trong y án. Gói giấy đó không còn ở đó nữa.
A Nhị ngồi im một lúc lâu, tay vẫn giữ nguyên tư thế chỉnh dây giỏ, nhưng trong lòng đã lạnh hẳn đi. Nàng lục lại một lần nữa, chậm rãi hơn, từng ngón tay miết qua từng đường chỉ khâu đáy giỏ, phòng trường hợp gói giấy chỉ bị xê dịch chứ không mất hẳn. Không có. Đáy giỏ trống trơn đúng chỗ nó từng nằm, để lại một vệt lõm mờ trên lớp vải lót, như dấu tích cuối cùng của một thứ vừa bị lấy đi.
Không phải trộm vặt. Cung nữ trong Thượng Dược cục không ai rảnh rỗi lục giỏ dược liệu của người khác để lấy đi vài vị thuốc thường dùng còn để lại nguyên, chỉ lấy đúng một thứ hiếm, một thứ giấu kỹ nhất, một thứ mà đúng ra không ai ngoài nàng biết nó tồn tại. Nếu là trộm vặt, hẳn đã lấy vị hoàng kỳ hay phục linh, những thứ có thể đem bán hoặc dùng ngay. Không ai đi trộm một nhúm tơ tằm đen vô danh, trừ khi biết chính xác nó là gì và tại sao nó lại đáng giá.
Người lấy nó biết rõ nàng đang giữ tơ tằm đen. Biết rõ nó quan trọng đến mức đáng để mạo hiểm lục giỏ ngay giữa ban ngày, trong lúc nàng đang phụ khám cách đó không xa, trong khoảng thời gian ngắn ngủi đủ để không ai để ý một cung nữ khác ghé qua hành lang phụ.
A Nhị đứng dậy, đi dọc hành lang, mắt quét qua từng ngóc ngách. Không có dấu chân lạ trên nền gạch, không có mảnh vải rơi vướng lại, không một manh mối nào ngoài chính sự biến mất của gói giấy dầu. Kẻ ra tay quá sạch sẽ, sạch sẽ đến mức giống hệt kiểu người từng xé một góc giấy trong ghi chép của cha nàng đêm qua, không để lại dấu vết thừa, chỉ lấy đúng thứ cần lấy.
Gió sớm luồn qua tán quế, làm rung mấy chiếc lá khô rơi xuống vai áo nàng. A Nhị ngẩng đầu nhìn dọc hành lang vắng, không một bóng người, chỉ có nắng xiên qua khe cột, đổ thành từng vệt sáng tối xen nhau trên nền gạch, như một bàn cờ đã bị ai đó âm thầm xáo lại vài quân trước khi nàng kịp nhìn thấy toàn cục. Xa xa, phía cuối hành lang, một cánh cửa khẽ khép lại, không rõ có phải chỉ là gió, hay là bóng ai đó vừa rời đi kịp lúc nàng ngẩng đầu lên.
