Xuyên Thành Thứ Nữ Đêm Bị Ném Xuống Giếng
Chương 5: Đích Tỷ
Canh thìn. Ta ngồi trong hoa viên phủ Bình Nam bá đợi đích tỷ ra vãn cảnh. Trên tay ta bức thư nhỏ ta viết đêm qua. Giấy dâu. Chưa gấp.
Sương buổi sớm còn đọng trên lá bàng. Không khí lạnh cắt. Ta khoác thêm một tấm áo lụa xanh nhạt.
Trong óc ta chuỗi nhân quả đã bày sẵn. Cánh kẹp bướm ngọc trên tóc tỷ ta mười sáu năm nay là bằng chứng gián tiếp lớn nhất. Ngu thị hai mươi năm trước hạ độc cựu hoàng hậu Cung Uyển Ninh, lấy trộm cánh ngọc trên tóc bà, thay bằng cánh đá thường để không ai nghi. Mười sáu năm trước, tặng cho tỷ ta bốn tuổi làm “gia truyền Bình Nam bá”. Tỷ ta đeo cánh thật của mẹ ruột mà không biết.
Bây giờ, ta cần cánh ấy trong tay ta. Không phải mượn. Mượn thì tỷ đòi lại. Ta cần vật chứng gốc cho ngày mai vào cung.
Diễn Chi đêm qua đưa cho ta một cánh đá thường Chu vương phủ đục sẵn. Trọng lượng khớp. Hình dáng khớp. Mắt thường không phân biệt trong một hai ngày. Đủ.
Tiếng chân nhẹ. Hai nha đầu bưng khay theo sau. Tỷ ta bước ra hoa viên. Áo dài lụa đỏ tươi, tóc cột kiểu công chúa, cánh kẹp bướm ngọc trắng cắm trên tóc bắt nắng sớm.
Tỷ ta khựng nửa giây khi thấy ta. Chỉ nửa giây. Sau đó ép cho khuôn mặt trở lại kiểu ôn hoà quen thuộc mẹ đích dạy.
“Muội muội. Hôm nay khỏe rồi?”
Ta đứng dậy, cúi đầu. Giả yếu. Trong tuổi mười bảy này thân xác vốn nhu nhược mười một năm, ta chỉ cần thả lỏng cổ, cụp mi, giọng nhỏ đi ba phần là đủ.
“Vâng tỷ tỷ. Muội đỡ hơn rồi. Đêm hôm ấy trượt chân rơi giếng, may có người tốt đi ngang qua nghe cứu. Không biết là ai. Muội ngước lên đã ngất.”
Tỷ ta nhìn ta lâu. Trong mắt tỷ có nghi. Có xót. Có chút gì đó ta không đọc được rõ. Ta biết tỷ không hoàn toàn xấu. Chỉ bị nuôi lệch hai mươi năm.
Tỷ ngồi xuống ghế đối diện. Rót một chén trà. Đẩy về phía ta.
“Muội uống chén trà cho ấm. Ta bảo bếp hâm sáng nay.”
Ta cầm chén. Hơi nước còn bốc mỏng. Nước trong xanh nhạt.
“Tạ tỷ tỷ.”
Uống một ngụm. Đặt xuống. Ta nâng mi lên, để ánh mắt vô tình rơi trên cánh kẹp bướm ngọc của tỷ.
“Tỷ tỷ. Muội có một chuyện muốn hỏi. Có thể tỷ cho là muội hỗn.”
“Nói đi.”
“Cánh kẹp bướm ngọc trên tóc tỷ. Mẹ tặng tỷ năm bốn tuổi. Muội nghe cha nói đây là vật gia truyền Bình Nam bá. Muội nhớ…” Ta ngập ngừng, hơi cụp mi. “Muội nhớ mẹ ruột muội trước khi mất cũng có một cánh giống hệt. Bà cho muội xem một lần. Muội mới sáu tuổi, không rõ, chỉ nhớ hoa văn hoa mai chìm sáu cánh.”
Tỷ ta cứng đờ trong nửa giây. Sau đó nghiêng đầu, giọng nhẹ lại.
“Không thể. Vật gia truyền Bình Nam bá chỉ có một đôi mẹ để lại cho ta. Không đâu có cánh khác giống. Mẹ đã tra hết rồi, muội biết đấy, mẹ tính tình cẩn thận. Có lẽ hồi ấy muội còn nhỏ nhìn lộn.”
“Có lẽ vậy. Nhưng muội nhớ rõ. Tỷ có thể cho muội xem một lần cánh của tỷ được không? Muội chỉ muốn xem để nhớ lại hình ảnh mẹ. Mười một năm rồi muội không dám nhìn thẳng vào ký ức mẹ.”
Ta cho giọng ta run nhẹ ở câu cuối. Tỷ ta là người kiêu, nhưng không phải máu lạnh. Trước một đứa em gái mười bảy tuổi giả yếu, xin xem một vật để nhớ mẹ chết mười một năm, tỷ không nỡ từ chối.
Tỷ ta ngập ngừng ba giây. Rút cánh kẹp bướm ngọc khỏi tóc. Đưa qua.
Ta cầm hai tay. Trọng lượng thật. Ngọc lạnh trên đầu ngón. Hoa văn hoa mai chìm sáu cánh khắc sâu, chỉ có thợ ngự tứ hoàng cung mới đục được nét ấy.
“Đẹp thật.”
Ta lật ngược cánh xem đáy. Trong lòng bàn tay áo rộng của ta, cánh đá thường Diễn Chi đưa đã nằm sẵn. Kỹ thuật che tay áo ta học ở hiện trường vụ án buôn lậu năm ngoái, khi ta cần lấy mẫu mà không cho nghi phạm thấy. Ngón cái ngón trỏ nhấc cánh thật vào tay áo, đồng thời đẩy cánh đá thường ra. Trong ba giây. Không ai để ý.
Ta đưa cánh (đã tráo) trả lại tỷ ta.
“Đúng là giống cái muội nhớ. Có lẽ muội nhớ lộn thật. Xin lỗi tỷ.”
Tỷ ta cầm lại. Không nhìn kỹ. Cắm lên tóc. Cười.
“Không sao. Muội nhớ mẹ là lẽ thường. Muội về phòng nghỉ ngơi thêm đi. Đêm hôm ấy còn chưa hoàn hồn hẳn.”
Ta gật, cáo lui. Trong ống tay áo, cánh thật của tỷ ta ép vào cổ tay, lạnh.
Về phòng, ta đóng cửa. Đài Nhã đứng bên, tay bưng khăn.
“Nhã. Cất cánh này vào hộp gỗ đàn trên án. Trưa nay ta gõ cửa đích tỷ. Ngươi đứng ngoài canh cửa. Nếu Ngu thị đến, gõ ba tiếng ngắn báo hiệu.”
Đài Nhã gật. “Vâng.”
Ta ngồi bên án. Mở dây chuyền hạt châu đỏ, lấy di thư máu Vệ thị và kim tiêm gãy mười một năm. Cùng cánh Cửu Nương giữ hai mươi năm Diễn Chi giao đêm qua. Cùng cánh thật của tỷ ta vừa tráo. Bốn vật, xếp trên khăn lụa.
Ba giây, năm giây, nửa canh giờ. Ta ngồi im. Trong óc bảng phân tích chứng cứ đã hoàn chỉnh. Đủ trước triều. Nhưng ta phải trình cho tỷ ta trước, ru cho tỷ tự nguyện đứng cùng phe muội. Nếu không, tỷ trở về báo mẹ, cả kế đổ.
Đây là điểm khó nhất. Sáu ngày điều tra, ba đêm không ngủ, một lần bị ném giếng, một lần suýt bị Ngu thị nghi. Nhưng khó nhất vẫn là mở miệng nói với người ném ta xuống giếng ba đêm trước: “Tỷ vô tội. Kẻ giết mẹ tỷ là mẹ nuôi tỷ.”
Ta hít một hơi dài. Đứng dậy. Bọc bốn vật trong khăn lụa. Bước ra cửa.
Canh mùi. Nắng trưa vàng. Ta gõ cửa phòng tỷ ta.
Tỷ ra mở. Thấy ta, hơi ngạc nhiên. Không cho vào ngay.
“Muội muội. Chuyện gì?”
“Tỷ tỷ. Muội có chuyện quan trọng. Nếu tỷ tin muội, xin cho muội vào. Nếu tỷ không tin, sau khi nghe xong tỷ có thể gọi mẹ đến ngay. Muội không chạy.”
Tỷ ta lưỡng lự. Cuối cùng mở cửa.
Ta bước vào. Phòng tỷ trang hoàng lụa hồng, gương đồng lớn, án sơn son. Ta đặt khăn lụa trên án. Mở.
Trên án hiện ra bốn vật: một mẩu giấy dâu gấp nhỏ, một cây kim tiêm gãy đầu đen, một cánh kẹp bướm ngọc trắng.
Tỷ ta nhìn cánh bướm ngọc. Trong nửa giây, mắt tỷ hoảng.
“Cánh này… từ đâu?”
“Tỷ ngồi. Muội kể một chuyện dài. Sau đó tỷ tự phán.”
Tỷ ngồi xuống ghế án đối diện ta.
“Trước hết, xin tỷ đọc bức di thư này. Mẹ ruột muội viết bằng máu ngón tay trong hầm mồ, ba tháng trước khi chết đói. Mười một năm trước.”
Ta đẩy mẩu giấy dâu qua. Tỷ mở. Đọc. Nét cong máu Vệ thị. Ngày rằm tháng chín năm Vũ Đức thứ mười ba. Chi tiết cụ thể: đích mẫu Ngu Uyển hạ độc bà bằng kim tiêm ngâm thuốc Vọng Xuân, sau vu thất tiết ép bỏ đói. Bà thấy Ngu thị gặp cận vệ Hoàng hậu Điền là Quách Trung trong lễ hội thắp đèn Trung Nguyên.
Tỷ ta đọc chậm. Mặt không đổi. Nhưng ngón tay cầm giấy dâu bắt đầu run.
Đọc xong, tỷ đặt giấy xuống. Không nói.
“Tiếp. Đây là kim tiêm mẹ muội gói trong giấy trước khi chết. Là kim tiêm gãy Ngu thị dùng tiêm thuốc Vọng Xuân cho mẹ muội. Đầu kim còn đen thẫm thuốc khô.”
Ta đẩy kim tiêm qua. Tỷ nhìn. Không cầm.
“Cuối cùng. Cánh kẹp bướm ngọc này. Cửu Nương giữ hai mươi năm. Cửu Nương là ai? Là cựu cung nữ hầu cựu hoàng hậu Cung Uyển Ninh ba mươi năm. Trước khi cựu hoàng hậu chết hai mươi năm trước, bà dặn Cửu Nương giữ cánh này cho con gái sáu tháng tuổi Ngôn Nhi. Cánh còn lại đeo trên tóc mẹ. Cửu Nương giữ hai mươi năm. Bốn năm trước Chu Diễn Chi tìm ra bà, nhận cánh về Chu vương phủ.”
Tỷ ta nhìn cánh ngọc. Mắt tỷ đục dần.
Ta tiếp:
“Cánh tỷ đeo trên tóc mười sáu năm nay không phải Ngu thị đúc. Không đâu trong thiên hạ đúc được ngọc ngự tứ hoa mai chìm sáu cánh. Chỉ dòng cựu hoàng hậu Cung Uyển Ninh có đôi kẹp này. Ngu thị hai mươi năm trước hạ độc cựu hoàng hậu, lấy trộm cánh trên tóc bà, thay tang bằng cánh đá thường. Mười sáu năm trước, tặng tỷ bốn tuổi làm ‘gia truyền Bình Nam bá’.”
Ta rút cánh thật đã tráo sáng nay từ tay áo. Đặt bên cạnh cánh Cửu Nương.
“Cánh này muội tráo của tỷ sáng nay trong hoa viên. Cánh trên tóc tỷ bây giờ là cánh đá thường. Muội xin lỗi. Muội cần vật chứng gốc cho hôm nay. Bây giờ muội trả lại tỷ.”
Ta đẩy hai cánh qua. Tỷ ta đưa tay lên tóc, rút cánh xuống. Đá thường trong ngón. Nặng nhẹ khác cánh mười sáu năm tỷ đeo. Tỷ nhìn ta. Sắc trong mắt tỷ tan dần.
Cầm hai cánh trên án. Ghép.
Ba giây. Năm giây.
Hai cánh khớp hoàn hảo. Không lệch một đường tơ. Ngọc tuyết trắng nguyên khối. Hoa mai chìm sáu cánh khắc thấu qua hai cánh, khép lại thành một con bướm hoàn chỉnh. Chỉ có dòng cựu hoàng hậu mới có ngọc ngự tứ này.
Tỷ ta cầm hai cánh. Tay run. Không đặt xuống. Không nói gì.
Ba giây. Năm giây. Nửa canh giờ.
Ta ngồi im. Đợi.
Cuối cùng, tỷ ta khóc.
Không phải khóc gào. Khóc lặng lẽ. Nước mắt rơi xuống cánh bướm ngọc trong tay. Từng giọt. Không lau.
“Muội… muội. Ba đêm trước ta ném muội xuống giếng. Muội biết mẹ ruột muội chết vì bà ấy. Sao muội trở về nói chuyện này cho ta?”
Ta ngồi thẳng. Giọng ta bình.
“Vì tỷ vô tội. Tỷ chỉ bị nuôi lệch hai mươi năm. Vì muội cần tỷ để lột mặt Ngu thị và Hoàng hậu Điền trước khi Thái tử ban chỉ dụ cầu hôn tỷ hai ngày nữa. Nếu tỷ cưới Thái tử, âm mưu hai mươi năm thành. Vì…”
Ta ngập ngừng. Tỷ ngước mắt lên. Đợi.
“Vì có những chuyện muội biết trước khi xảy ra. Kỳ ngộ. Muội biết ba năm sau tỷ cưới Thái tử, lên hoàng hậu, sinh một con trai. Con trai hai tuổi bị chính Thái tử đầu độc chết vì hắn phát hiện tỷ là con cựu hoàng hậu. Tỷ chết uất năm ba mươi tuổi trong lãnh cung. Muội không muốn tỷ chết như thế. Vì tỷ vô tội.”
Tỷ ta buông cánh bướm ngọc xuống án. Cúi đầu. Nước mắt rơi tiếp.
Nửa canh giờ trôi qua trong phòng lụa hồng.
Ta không nói gì. Không dỗ. Có những cơn khóc phải khóc xong tự đứng lên mới lâu bền. Nghề luật sư dạy ta chuyện đó từ những năm đầu tiên.
Cuối cùng tỷ ta lau mặt. Đứng dậy. Đi đến gương đồng. Nhìn mình.
Trong gương, một thiếu nữ hai mươi tuổi, tóc dài đen, mắt sưng đỏ. Trên tóc chỉ còn cánh đá thường.
Tỷ quay lại. Giọng khàn nhưng thẳng.
“Muội. Ta theo muội. Đi ngay. Đến gặp Cửu Nương.”
Ta gật.
“Chiều nay. Giờ mùi ba khắc. Kiệu nhỏ giả đi thăm bà cô ngoại thành. Đài Nhã đi cùng. Diễn Chi đợi ở túp nhà Cửu Nương ngoại thành đông xóm sông Ngô.”
Tỷ gật. “Ta chuẩn bị.”
Ta gấp bốn vật vào khăn lụa. Đứng dậy. Ngừng một giây trước khi ra cửa.
“Tỷ tỷ. Có một chuyện muội chưa nói. Muội đêm bị ném giếng, muội có tha tỷ. Nhưng Ngu thị… muội không tha.”
Tỷ ta không đáp. Chỉ gật đầu.
Ta bước ra.
Chiều canh mùi ba khắc. Kiệu nhỏ chở hai người ra khỏi phủ. Đài Nhã đi bên ngoài mang khay quả tặng bà cô, làm cớ. Ngu thị nghi. Sai hai ám vệ theo.
Đến cầu Ngô, cầu gỗ dài duy nhất bắc qua sông Ngô từ bắc thành ra ngoại thành đông. Kiệu dừng lấy đà. Đài Nhã ra hiệu cho phu kiệu chờ.
Ám vệ Ngu thị đứng chân cầu bên bắc. Đài Nhã đi ngược lại. Chào lễ. “Hai vị đại ca đi trước, tiểu tỳ xin thắp một nén nhang cho miếu thổ địa chân cầu. Rằng đường xa được bình.”
Hai ám vệ khinh nàng nha đầu, không phòng bị. Bước qua. Đài Nhã đứng dậy. Trong ba nhịp thở, hai ám vệ đã nằm dưới chân cầu, cổ bị đánh vào huyệt hôn mê. Không chết. Cột vào chân cầu, che bằng chiếu cỏ. Sáng mai tỉnh, sự đã xong. Trăm nghe không bằng một thấy, chín năm giấu võ của nàng nha đầu ấy hôm nay ta mới thấy.
Kiệu qua cầu. Ngoại thành. Xóm sông Ngô. Túp nhà cỏ có cây bồ đề già trước sân.
Cửa mở. Cửu Nương bảy mươi lăm tuổi, đầu bạc, ra đón. Bên trong nhà, Diễn Chi đứng bên án, áo bào đen. Không rượu. Không khăn đỏ họa nhi. Mắt sáng.
Cửu Nương thấy tỷ ta. Đứng lặng. Sau đó bước ra, ôm.
“Ngôn Nhi. Hai mươi năm bà tìm con. Con còn sống. Đủ.”
Tỷ ta cúi đầu vào vai bà. Không khóc nữa. Cả buổi trưa nước mắt hết. Chỉ ôm chặt.
Trong nhà cỏ, bốn người ngồi quanh án. Diễn Chi trải bản đồ đế đô Lâm An. Vạch đường đi Ngọ môn sáng mai canh mão. Bàn từng chi tiết: kiệu ai, ai vào trước, ai trình chứng cứ đầu tiên, ai làm nhân chứng miệng. Cửu Nương chứng miệng ba mươi năm hầu cựu hoàng hậu. Diễn Chi trình hộp bằng chứng bốn năm thu. Ta trình di thư máu Vệ thị và kim tiêm mười một năm. Tỷ ta ghép hai cánh bướm ngọc trước ngai vàng.
Bàn xong trời đã tối. Cửu Nương nấu nồi cháo hoa. Bốn người ăn. Không ai nói nhiều.
Trước khi trải chăn cỏ, Diễn Chi kéo ta ra sân sau. Cây bồ đề già rụng lá xuống vai áo hai người.
“Ngày mai canh mão. Nàng vào cung. Ta đứng bên nàng. Nếu Điền hậu quẫn, có thể phái ám vệ Đông cung tấn công trước ngai. Ta chuẩn bị mười hai lính cấm vệ đợi ngoài Ngọ môn. Nàng chỉ cần trình chứng, còn lại ta lo.”
Ta gật. Nhìn chàng. Ba đêm gặp bốn lần, hôm nay là lần đầu ta gọi chàng bằng “chàng” trong nội tâm không thay bằng “hắn”.
“Điện hạ. Ta tin chàng.”
Chàng khựng. Cái tiếng “ta” thay vì “muội”. Chàng hiểu. Không nói. Chỉ gật.
Trở vào nhà, bốn người trải chăn cỏ.
Đêm ấy ta ngủ lại nhà Cửu Nương. Chăn cỏ mỏng. Bên tường, tỷ ta trở mình thức. Ta nghe tiếng khóc nhẹ. Không dỗ.
Ngày mai canh mão vào cung. Hôm nay tỷ ta lần đầu tiên trong hai mươi năm nghe ai đó gọi “Ngôn Nhi”. Hôm nay tỷ ta lần đầu tiên trong hai mươi năm biết mẹ nuôi mình chính là kẻ giết mẹ ruột mình.
Ta không dỗ vì có những chuyện khóc xong tự đứng lên mới lâu bền.
Nghề luật sư mười lăm năm dạy ta chuyện đó.
