Nửa Chén Trà Đêm Trước Ngày Cưới
Chương 4: Ba Trăm Hai Mươi Bảy
Tĩnh An Hầu phủ không đông như ta tưởng.
Không có bà cô, không có thím, không có một dãy trưởng bối ngồi chờ ta dâng trà. Cha chàng mất tám năm trước, mẹ chàng mất trước đó nữa. Trong phủ chỉ có chàng, một bà vú già, và người làm.
Cỗ bàn xong sớm. Khách về hết trước giờ tuất.
Ta ngồi trong tân phòng, nến đỏ cháy được nửa.
Bà vú bưng khay vào, hai chén rượu hợp cẩn, buộc chỉ đỏ.
Ta cầm chén lên.
Rồi ta không đưa lên miệng được.
Ta ngồi đó, tay cầm chén rượu, nhìn mặt rượu sóng sánh dưới ánh nến, và tay ta bắt đầu run, run đến mức rượu tràn ra ngoài chảy xuống cổ tay.
Bùi Yến nhìn thấy.
Chàng không hỏi gì. Chàng cầm chén trong tay ta, uống cạn, rồi đặt chén không xuống khay, rồi đưa chén của chàng sang cho ta, chén chưa ai đụng vào.
“Bây giờ thì được rồi.”
Ta uống.
1
Ta đặt cuốn sổ lên bàn trước, rồi mới ngồi xuống.
“Đây là của hồi môn của ta.”
Bùi Yến nhìn cuốn sổ bìa xám, không cầm lên ngay.
“Ta cứ tưởng trong tráp sáng nay có thứ gì đáng để Thẩm đại nhân la lên giữa sân.”
“Có đấy.”
Chàng cầm lên, mở ra.
Ta ngồi đối diện, chờ.
Chàng đọc rất lâu.
Chàng lật tới lật lui, có lúc quay ngược lại mấy trang trước, có lúc dừng hẳn, ngón tay đặt lên một dòng, không nhúc nhích.
Nến cháy hết một đoạn dài, nhỏ sáp xuống đế.
“Cuốn này ai chép?”
“Mẹ ta.”
“Chép trong bao lâu?”
“Ta không biết. Ta đoán là lâu.”
Chàng lật lại trang đầu, nhìn dòng chữ nhỏ ở góc.
“Đây là sổ xuất kho Vũ khố ty, mùa đông năm Vĩnh Chiêu thứ bảy. Cột này là số áo bông xuất đi tuyến bắc. Bốn nghìn hai trăm chiếc.” Chàng chỉ sang cột bên. “Cột này là số nhận ở ải. Cũng bốn nghìn hai trăm chiếc.”
“Vậy thì khớp.”
“Khớp.” Chàng nói. “Trên giấy thì khớp.”
Chàng lật sang trang sau.
“Còn đây là cái mà mẹ nàng chép thêm. Trọng lượng. Một xe chở hai trăm chiếc, sổ ghi mỗi xe nặng chín trăm cân. Áo bông mùa đông tuyến bắc, may đúng quy cách, hai trăm chiếc phải nặng một nghìn ba trăm cân.”
Chàng ngẩng lên.
“Bốn trăm cân bông đi đâu?”
Ta không đáp được.
“Bông vụn trộn giấy bổi.” Chàng nói. “Nhìn thì dày. Mặc thì ấm được nửa canh giờ. Ướt một lần là xẹp, xẹp rồi thì đóng băng, đóng băng thì nó lạnh hơn cả không mặc.”
2
Chàng gấp sổ lại, đặt xuống bàn, bàn tay để lên trên.
“Ta nói cho nàng nghe một chuyện.”
“Vâng.”
“Mùa đông năm Vĩnh Chiêu thứ bảy, ải Nhạn Môn có ba trăm hai mươi bảy người chết.”
Ta ngồi yên.
“Không phải chết trận. Trận đánh mùa đông năm đó có sáu người chết. Ba trăm hai mươi mốt người còn lại chết cóng, trong doanh, trong đêm, phần lớn chết trong giấc ngủ. Sáng ra người ta phải lấy búa gỡ chăn.”
Chàng nói bình thản như đọc sổ. Nhưng bàn tay đặt trên cuốn sổ thì không nhúc nhích chút nào, cứng như đá.
“Triều đình ghi là chết trận. Ghi thế thì nhà được cấp tuất, và không ai phải trả lời câu hỏi nào.”
“Người chỉ huy đạo quân đó…”
“Là cha ta.”
Nến nổ một tiếng lép bép.
“Cha ta viết ba lá tấu. Lá thứ nhất bảo áo bông có vấn đề. Lá thứ hai xin cho người về kinh đối chiếu sổ kho. Lá thứ ba thì ta không biết viết gì, vì lá đó bị giữ lại ở dịch trạm, không tới được kinh.”
“Rồi sao?”
“Rồi Binh bộ phúc đáp rằng quân nhu xuất đủ, nhận đủ, sổ hai đầu khớp nhau. Không ai gian dối gì cả. Chỉ có tướng giữ ải là không biết chăm quân.”
Chàng ngừng.
“Cha ta cáo bệnh về, uống rượu hai năm rồi chết. Năm đó ta mười một tuổi.”
Ta nhìn cuốn sổ bìa xám nằm giữa bàn.
Bảy năm nay ta vẫn nghĩ mẹ ta chết vì phổi yếu.
Tám năm nay chàng vẫn nghĩ cha chàng chết vì không ai tin ông.
Cái thứ giết cả hai người là cùng một thứ, và nó nằm đây, dày chưa bằng ngón tay.
“Sáng nay nàng đứng giữa sân nhà nàng.” Bùi Yến nói. “Nàng biết trong tráp có cái này, mà nàng vẫn đòi mở giữa sân. Nàng không sợ à?”
“Ta sợ.”
“Vậy sao còn đòi?”
“Vì nếu ta không lên được kiệu thì cái sổ này ở lại trong phủ đó, và ba ngày nữa ta cũng ở lại trong phủ đó.”
3
Ta kể lại từ đầu.
Bát canh sen. Bậc thềm. Nửa nén hương Thanh Trúc để chén trà ngoài hành lang. Chén trà vơi một nửa.
Ta kể cả câu cha ta nói sát tai ta lúc ta lên kiệu.
Bùi Yến nghe hết, không ngắt một lần nào.
“Nàng cần gì?”
“Ba ngày.” Ta nói. “Hoè hương tán phải đủ liều trong ba ngày mới phát. Ta uống một lần rồi, nửa chén, và ta đã uống thuốc giải. Nhưng ta không chắc nửa lọ đó là đủ. Ta không biết nó có còn tốt không, mẹ ta để nó bảy năm rồi.”
“Còn gì nữa?”
“Một người biết thuốc. Người nào bắt mạch cho ta thì phải là người biết bệnh cũ trong nhà ta, không thì không đọc ra được.”
Chàng gọi người.
“Đi mời lang trung vẫn coi bệnh cho Thẩm phủ. Nói là tân nương đêm tân hôn phát sốt, nhà chồng không rõ bệnh cũ, xin phiền.”
Ta ngẩng lên nhìn chàng.
“Nàng nói phải.” Chàng đáp, rất bình thản. “Người biết bệnh cũ thì đọc ra được.”
4
Hạ Tùng Y tới vào giờ hợi.
Ông ta vẫn như mười năm trước, chỉ gầy hơn, râu bạc hẳn. Túi thuốc cũ, quai da mòn, ta nhận ra ngay vì hồi bé ta hay ngồi đếm mấy cái ngăn trên đó.
Ông ta chào thế tử, rồi chào ta.
“Mời tiểu thư đưa tay.”
Ta đưa cổ tay ra, đặt lên gối bắt mạch.
Ngón tay ông ta đặt xuống.
Ấm. Hơi ẩm. Và run.
Run rất khẽ, khẽ đến mức nếu ta không phải là đứa ba năm liền ngồi cạnh ông ta xem ông ta bắt mạch cho mẹ ta thì ta đã không nhận ra.
Ta không rút tay về.
Ta để yên, và ta nhìn xuống mặt bàn, nơi cuốn sổ vẫn mở ở trang cuối, trang mẹ ta ghi tên những người nhận thuốc trong phủ mười năm trước.
Ba chữ, nét chữ mẹ ta.
Hạ Tùng Y.
Ông ta đang bắt mạch cho ta, ngón tay đặt lên cổ tay ta, ấm.
