Nửa Chén Trà Đêm Trước Ngày Cưới
Chương 6: Ta Đứng Nhìn Cha Ta Uống
Đêm hôm đó Hạ Tùng Y không được về.
Bùi Yến cho ông ta một cái phòng, một cái bếp con, và hai người đứng ngoài cửa. Ông ta sắc thuốc giải tới sáng, sắc ba phần. Một phần cho ta uống thêm cho chắc, vì nửa lọ mẹ ta để bảy năm thì ai biết còn được mấy phần.
Hai phần còn lại ta cất đi.
Lúc đó ta chưa biết mình cất để làm gì.
1
Ngày thứ ba là lễ lại mặt.
Ta về Thẩm phủ đúng giờ, đúng lễ, mang theo lễ vật đủ tám món.
Bùi Yến đi cùng. Hai người của Hầu phủ đứng ngoài cổng, không vào.
Cha ta ra tận sân đón.
Ông ta nhìn ta từ đầu tới chân, nhìn rất kỹ, kiểu người đi xem hàng. Ta biết ông đang tìm cái gì. Môi tím. Mắt trũng. Da xám.
Ta đứng thẳng, mặt hồng hào, và ta cười với ông.
“Con chào cha.”
Ông ta cười lại.
“Con gầy đi.”
2
Cơm dọn ở gian giữa.
Di nương ngồi bên trái cha ta, Kiều Nhi ngồi cuối bàn, mắt sưng, không ngẩng lên lần nào.
Ba ngày rồi mà nó vẫn chưa hết sợ. Ta nghĩ trong ba ngày ấy mẹ nó đã cho nó ăn đòn không ít.
Bữa cơm rất yên. Cha ta hỏi Bùi Yến về việc ở Binh bộ, Bùi Yến đáp nhát gừng, đúng một câu một.
Tới giữa bữa thì con hầu bưng khay vào.
Trên khay một cái bát sứ, có nắp.
Di nương đứng dậy, đón lấy, tự tay mở nắp, tự tay múc ra chén, rồi thổi.
Bà ta thổi hai lần, chạm mu bàn tay vào thành chén thử nóng, rồi đặt trước mặt cha ta.
“Lão gia uống đi. Nguội mất.”
Ta nhìn.
Ta nhìn cái động tác thổi hai lần rồi chạm mu bàn tay đó, và ta thấy lại một căn phòng khác, một cái giường khác, một người đàn bà khác đang được đỡ dậy.
Chỉ khác là hồi đó người thổi là ta.
3
Cha ta cầm chén lên.
Ta biết trong chén có gì.
Ta biết nói một câu là ông ta đặt chén xuống.
Chỉ một câu thôi. Cha đừng uống.
Ta ngồi đó, tay để trên đùi, và ta đếm.
Một.
Ông ta nâng chén lên ngang miệng.
Hai.
Hơi nóng bốc lên làm mờ một bên mắt ông. Ông nheo mắt lại. Cái nheo mắt đó ta biết, ta đã thấy nó cả nghìn lần, những buổi tối ông cúi xuống bát cơm dưới đèn.
Ba.
Ta không nói.
Ta muốn ghi lại chỗ này cho rõ, vì sau này ta có kể cho ai nghe thì ta cũng kể đúng như vậy.
Ta không phải không kịp. Ta có thừa thời gian. Ta không phải sợ di nương, bà ta ngồi cách ta một cái bàn, và ngoài cổng có hai người của Hầu phủ.
Ta biết trong chén có gì, ta biết mở miệng là xong, và ta chọn không mở miệng.
Ta không đổ cho ai cả. Không đổ cho mẹ ta, không đổ cho ba năm bưng thuốc, không đổ cho cái đêm ta đứng ngoài thư phòng.
Chỉ là tới lúc đó ta mới biết mình là loại người nào.
Cha ta uống hết chén thuốc. Uống một hơi, như mọi người vẫn uống thuốc, hơi nhăn mặt ở ngụm cuối.
Ông đặt chén xuống bàn.
Ta để cho cái chén chạm mặt bàn kêu một tiếng rồi ta mới đứng dậy.
4
Ta vòng qua đầu bàn, tới bên cạnh ghế cha ta.
Ta đưa tay đỡ lấy khuỷu tay ông, đỡ rất nhẹ, đúng cách một đứa con gái đỡ cha mình.
Từ chỗ di nương ngồi nhìn sang, chắc bà ta thấy ta đang định nói một câu gì đó dịu dàng.
Ta cúi xuống sát tai cha ta.
“Chén cha vừa uống có hoè hương tán.” Ta nói. “Một phân một thang, ba ngày phát. Từ tháng ba tới giờ tháng nào cũng gấp ba.”
Người ông cứng lại dưới tay ta.
“Người pha là bác Hạ. Người sai pha là di nương. Người thổi cho nguội thì cha vừa nhìn thấy rồi.”
Ta buông tay ra.
“Con nói lại cho cha rõ. Ba ngày nữa cha sẽ về.” Ta thẳng lưng lên. “Nằm trong quan tài.”
Cái bàn lật.
Bát đĩa đổ hết xuống đất, canh chảy ra chiếu, một cái đĩa lăn tới chân Kiều Nhi rồi vỡ ở đó.
Cha ta chồm sang phía di nương, hai tay bóp lấy cổ bà ta.
Bà ta không kêu. Bà ta cũng không cãi. Đó là chỗ ta thấy đáng sợ nhất trong cả buổi hôm ấy, bà ta bị bóp cổ mà mắt vẫn nhìn ta, nhìn ta chằm chằm, như đang tính xem ta đã biết tới đâu.
Bùi Yến gọi người ngoài cổng vào.
Hai người của Hầu phủ gỡ tay cha ta ra, giữ di nương lại.
Kiều Nhi gào lên.
“Mẹ ơi! Cha ơi! Có chuyện gì thế! Có ai nói cho con biết có chuyện gì không!”
Không ai nói cho nó biết.
Nó ngồi bệt giữa đống bát vỡ, gào khản cả tiếng, và cho tới lúc đó nó vẫn không hiểu tại sao cái nhà của nó sụp.
5
Cha ta ngồi xuống bậc cửa.
Ông ngồi đó rất lâu, hai tay chống lên gối, thở.
Rồi ông ngẩng lên.
“Thuốc giải.”
“Có.”
“Đưa đây.”
“Con đổi.”
Ông nhìn ta. Trong mắt ông có cái gì đó vỡ ra, không phải vì con gái ông sắp giết ông, mà vì con gái ông biết mặc cả.
“Đổi cái gì?”
“Một tờ khai. Nét chữ cha, có triện của cha.”
“Khai cái gì?”
“Mùa đông năm Vĩnh Chiêu thứ bảy. Bốn nghìn hai trăm chiếc áo bông tuyến bắc. Bông vụn trộn giấy bổi. Ai bảo cha làm, cha chia cho ai, Liễu gia lấy bao nhiêu.”
Ông ta cười.
“Con biết viết xong tờ đó thì cha mất đầu không?”
“Con biết.”
“Vậy con đổi cái gì cho cha? Sống thêm ba ngày rồi ra pháp trường à?”
“Không.” Ta nói. “Khai thì cha không mất đầu. Khai trước khi bị tra ra là đầu thú. Đầu thú thì lưu, không chém. Cha ở Binh bộ hai mươi năm, cha rành hơn con.”
Ông ta im.
“Còn nếu cha không khai, thì ba ngày nữa cha chết trong nhà này, chết vì phong hàn, và người ta sẽ nói nhà Thẩm phủ vốn nhiều bệnh.”
Ta nói đúng câu ông đã nói trong thư phòng đêm hôm đó.
Ông ta nhận ra. Ta thấy ông nhận ra.
6
Ông viết trong thư phòng, chính cái thư phòng có cây hoè ngoài sân.
Ta đứng ngoài cửa, đúng chỗ ta đứng đêm trước ngày cưới.
Bùi Yến ngồi trong, chờ lấy giấy.
Ông ta viết chậm. Có chỗ dừng lại rất lâu, chắc là chỗ phải nhớ lại số. Có chỗ viết một mạch.
Viết hết hai tờ rưỡi.
Tới chữ cuối cùng thì ông đặt bút xuống, đóng triện, rồi không đẩy giấy sang cho Bùi Yến ngay.
Ông ngẩng lên nhìn ta đứng ngoài cửa.
Mười năm nay ông chưa hỏi ta một câu nào thật.
“Mẹ con có đau không?”
Ta đáp.
“Ba năm.”
