Ta Gả Âm Hôn Cho Người Chết Ba Năm
Chương 2: Mười Một Vị
Người còn sống thì phải khám. Ta không có kim, không có thuốc, không có quyền gọi đại phu. Ta có hai bàn tay, một cái mũi, và một cây đèn dầu còn nửa bát dầu.
Ta bắt đầu từ cổ tay.
Mạch chậm. Ta đếm theo nhịp thở của chính mình, một hơi ta bằng chừng bốn nhịp mạch người thường. Mạch hắn được ba nhịp, có lúc hai nhịp rưỡi. Mạch chậm mà không loạn, không rỗng, ấn sâu thì vẫn có, không phải mạch người sắp tắt.
Da tay khô, bóp lên thì nếp da dựng lại chừng một nhịp mới xuống. Người thiếu nước lâu ngày.
Ta lật mi mắt hắn lên. Con ngươi to hơn bình thường, to gần bằng đầu đũa, và khi ta đưa đèn lại gần thì nó co, nhưng co chậm, co được nửa đường rồi dừng.
Ta cúi xuống gần miệng hắn, nghe hơi thở.
Hơi thở có mùi hương.
Đó là chỗ ta dừng lại lâu nhất. Người nằm trong phòng có hương đốt cả đêm thì tóc có mùi hương, áo có mùi hương, gối có mùi hương. Nhưng hơi từ trong phổi ra mà cũng có mùi ngai ngái hơi tanh ngọt đó, thì nghĩa là thứ kia không còn đậu ngoài da. Nó đã vào tới trong.
Ta xem tới móng tay. Móng hắn xanh nhợt, nhưng gốc móng không có vạch chì, không có vệt tím, không có cái viền sẫm mà ta từng thấy trên tay một người thợ nhuộm chết vì uống nước giếng nhiễm độc ở phố Nam.
Vậy là không phải độc uống. Không ai bỏ thuốc vào miệng hắn. Người ta không cần bỏ vào miệng hắn.
Ta đứng thẳng lên, chắp tay sau lưng, nhìn từ cái giường ra tới cái lư đồng chân thú trên án ngoài kia, rồi nhìn cái lối khói mỏng bò trên sàn.
Xác nhận: hắn còn sống, mê sâu, mê lâu, cơ thể cạn nước cạn thịt nhưng tim còn đập vững.
Nguyên nhân: không phải bệnh, không phải độc trong cơm nước. Là khói.
Cơ chế: mỗi đêm một lư, nền trầm đàn an tức che mùi, mạn đà la hoa giữ hắn không tỉnh được, thiên tiên tử ép hắn xuống sâu hơn nữa. Khói nặng chìm xuống sàn, bò theo lối, tới đúng cái giường thấp. Người nằm hít cả đêm. Liều mỗi đêm không đủ giết, nhưng đủ để sáng ra hắn không mở mắt được. Ba năm, đêm nào cũng vậy.
Người ta không giữ hắn sống. Người ta cũng không giết hắn. Người ta giữ hắn ở đúng cái khoảng giữa.
Ta ngồi xuống cạnh giường, tay đặt trên đầu gối, nghĩ tới cái khoảng giữa đó.
Muốn một người chết thì có trăm cách nhanh hơn, sạch hơn, rẻ hơn. Ba năm hương trầm già như thế này, một đêm tốn chừng nửa lạng bạc. Ba năm là hơn năm trăm lạng bạc đổ vào một cái lư trong căn phòng khoá kín. Không ai tốn năm trăm lạng bạc để giết một người đã chết trên giấy tờ.
Người ta tốn năm trăm lạng bạc, vì cái người này còn có thứ người ta cần.
Ta ngồi trên cái ghế gỗ cạnh giường, đếm lại trong đầu những gì cả hương phố Vĩnh Châu đều biết về Trần gia.
Trần lão gia chết năm năm trước, chết già, chết trên giường, có con cháu đứng đủ. Đại công tử Trần Tịch chết ba năm trước, hai mươi mốt tuổi, phố bảo là bệnh phổi, phố bảo nhà đó xui. Lão phu nhân còn sống, sáu mươi sáu tuổi, mắt mờ đã lâu, không ra khỏi chính viện. Còn lại một người nữa, nhị gia Trần Mậu, em trai của cha Trần Tịch, người cầm sổ sách Trần gia hai mươi năm nay, người đứng ra tiếp khách buôn, người ký giấy nhận hàng ở kho hương.
Nhà ba đời làm hương, một cái tên hương đi tiến cung, một cái lư cháy năm trăm lạng bạc trong ba năm, và một người chết trên giấy tờ còn thở sau tấm bình phong.
Ta chưa biết người ta cần gì ở hắn. Nhưng ta biết nghề nhà ta, và ta biết trong nghề này có đúng một thứ đắt hơn trầm.
Đêm thứ hai ta nằm trên cái giường kê ngoài, mặt úp vào tay, không dám ngủ sâu. Sáng ra ta thấy cổ mình nặng, đầu mình như có người buộc hai lạng chì vào sau gáy. Mới hai đêm.
Ngày thứ ba, giờ ngọ, ta biết thêm một việc.
Có tiếng chốt cửa. Chu Kính vào, một mình, mang một cái siêu đất nhỏ và một ống tre vót nhọn một đầu.
“Tân nương ra sân.” Y nói. “Nửa khắc rồi vào.”
Ta ra sân. Ta đứng ở chỗ cái chậu đồng đốt giấy, đếm tới lúc y gọi. Nửa khắc đó ta nghe được tiếng y làm việc trong phòng, nghe tiếng siêu đặt xuống án, tiếng nước đổ, và một tiếng ho rất nhỏ không phải của y.
Ta vào. Trên án có cái siêu đất còn nóng, trong siêu còn một lớp cháo loãng như nước gạo. Miệng người trên giường có một vệt cháo chảy xuống cổ, đã được lau, lau vội.
Ba năm. Mỗi ngày một siêu cháo loãng bơm bằng ống tre, mỗi đêm ba viên hương trên lá vân mẫu. Người này được cho ăn đúng mức không chết, và được cho hít đúng mức không tỉnh.
Ai làm việc này ba năm thì người đó không điên. Người điên không kiên nhẫn được ba năm. Người này có sổ sách trong đầu, và trong sổ sách đó cái thân sau bình phong là một món phải giữ.
Canh ba đêm đó ta không ngủ. Ta ngồi ở đầu giường, cách miệng hắn chừng một thước, và ta chờ.
Chờ tới gần canh tư thì hắn nói.
Không phải nói. Là lời ra khỏi miệng mà không có người đứng sau nó. Giọng khàn, hụt hơi, chữ nào cũng đi ra nửa vời, nhưng ta nghe được.
“Trầm.” Hắn nói. “Kỳ nam. Ba phần.”
Ta nín thở.
“Đàn hương… lão sơn… hai phần.”
“An tức. Một phần.”
“Cam tùng… nửa phân…”
Tay ta lạnh đi.
Hắn đọc tiếp. Hoắc hương. Linh lăng hương. Giáng chân hương, chẻ nhỏ, phơi ba lượt sương. Nhũ hương. Xạ một ly. Băng phiến hai ly. Mật luyện già, quấy một chiều.
Rồi hắn dừng.
Hắn dừng đúng chỗ đó. Hơi thở hắn dồn lên, cổ hắn gồng, cả người hắn cứng lại như người bị ai bóp sau gáy. Môi hắn động mấy cái mà không ra tiếng. Ta thấy nước mắt chảy ra từ khoé mắt hắn, chảy ngang xuống thái dương, vào tóc, mà mắt hắn vẫn nhắm.
Rồi hắn mềm ra. Hơi thở lại chậm về nhịp cũ, một hơi vào đếm bốn, một hơi ra đếm bảy.
Ta ngồi đó, đếm lại trên đầu ngón tay.
Mười một vị. Hắn đọc được mười một vị, theo thứ tự, có cả tỉ lệ, có cả cách xử liệu. Rồi hắn tắc ở vị thứ mười hai.
Nhà làm hương thì ai cũng biết chuyện này. Hương phổ của các nhà lớn không viết ra giấy. Nó truyền miệng, cha dặn con, ông dặn cháu, dặn trong gian trong, dặn lúc đóng cửa. Trần gia là nhà hương lớn nhất Vĩnh Châu, hương của họ đi tiến cung, tên hương gọi là Nhất Tức Hương, cả phố đều biết tên mà không ai biết trong đó có gì.
Còn mạn đà la hoa thì có một chỗ dùng mà cha ta từng kể cho ta nghe đúng một lần, lúc ông dán giấy đỏ lên ngăn kéo và dặn ta đừng mở.
Người hít khói mạn đà la thì mê. Mê mà không im. Hỏi thì đáp. Đáp cái trong đầu, không biết mình đang đáp, tỉnh ra không nhớ.
Cha ta gọi nó là hương mở miệng người ngủ. Ông nói xưa có thầy lang dùng liều nhỏ để hỏi chỗ đau của người điên. Ông nói cũng có người dùng để hỏi chỗ chôn bạc của người nhà giàu.
Ta nhìn người đàn ông trên giường, nhìn cái hõm dưới gò má hắn, nhìn hai cái nếp nhăn ở khoé mắt hắn, thứ mà người hai mươi bốn tuổi không nên có.
Ba năm nay, mỗi đêm, có người vào căn phòng này, ngồi bên cái giường này, và hỏi hắn.
Hỏi đi hỏi lại một câu.
Vì hắn đã đáp mười một lần, mà lần nào cũng tắc ở chỗ thứ mười hai, cho nên người kia vẫn phải hỏi. Cho nên hắn vẫn phải sống. Cho nên cái lư vẫn phải cháy.
Ta ngồi tới lúc dầu trong đèn cạn xuống còn một phần.
Hỷ phục nữ Trung Hoa · thêu phượng vàng, chụp ảnh cưới
662.000đ
Xem chi tiết →Canh năm, có tiếng chốt cửa ngoài.
Ta kịp về ghế, kịp buông tấm bình phong, kịp đặt hai tay lên đầu gối và hạ mắt xuống như người thức trắng vì thương chồng.
Chu Kính vào. Y đi một mình, tay mang một cái khay gỗ. Trên khay có một hộp hương mới, một cái thìa đồng cán dài, và một tờ giấy bản gấp tư.
“Tân nương chưa ngủ.” Y nói, không nhìn ta.
“Đêm đầu tiên.” Ta nói. “Không ngủ được.”
“Ba đêm đầu ai cũng vậy.” Y đặt khay xuống án. “Sau thì ngủ được. Ngủ rất ngon.”
Y nhấc cái lư đồng lên, đổ tro trong lư sang một cái đĩa sứ trắng. Rồi y làm một việc ta không ngờ.
Y lấy cái thìa đồng, xúc tro trên đĩa, gạt bằng miệng thìa, đếm.
“Một. Hai. Ba.”
Đủ ba thìa đầy, y gạt phần lẻ còn lại sang bên, nghiêng đầu nhìn phần lẻ đó dưới ánh nến, rồi lấy đầu ngón tay ấn lên mặt tro. Ngón tay y rút ra, y xoa hai ngón vào nhau, đưa lên mũi.
Y ngửi tro.
Y ngửi không giỏi. Ta nhìn cách y hít là biết, y hít một hơi dài và mạnh, kiểu người ngửi để cho có. Người biết ngửi thì hít ngắn, hít ba lần, nghỉ giữa hai lần.
Nhưng y đếm rất giỏi. Ba thìa đầy, phần lẻ chừng nửa thìa. Y ghi vào tờ giấy bản, ghi bằng bút chì than, ghi một nét ngang một nét móc. Rồi y gấp giấy lại, bỏ vào tay áo.
“Tro phải đúng.” Y nói, như nói với cái lư. “Đúng thì trong phủ yên.”
Rồi y nhóm lò.
Y không châm lửa vào hương. Người biết dùng trầm thì không ai châm lửa vào trầm, vì lửa ăn vào trầm thì trầm ra mùi khét, mùi đắt nhất trong bánh hương cháy mất trong hai khắc đầu. Y làm theo lối ẩn hoả, lối của các nhà lớn.
Trước, y gạt tro vào lư, vun thành một cái gò. Sau, y lấy trong khay một cục than nhỏ bằng đầu ngón tay, đã đỏ sẵn, dùng kẹp đồng vùi vào giữa gò tro, chỉ để hở một lỗ thông hơi bằng cái đầu tăm. Trên đỉnh gò tro, y đặt một lá vân mẫu mỏng, trong như sừng mài, to bằng hai đồng tiền.
Rồi y đặt ba viên hương lên lá vân mẫu đó.
Hương không cháy. Hương bị hơi nóng của cục than dưới tro nung cho thoát mùi, thoát chậm, thoát suốt một đêm. Nhà giàu đốt hương kiểu này. Nhà ta bán hương cho người đốt kiểu này, nhưng nhà ta thì đốt bằng lư đất nung, vì một cục than tốt đắt hơn ba bó hương.
Ta ngồi trên ghế, cách y sáu bước, nhìn tay y cầm hộp hương. Hương trong hộp là bột bánh ép, cắt thành từng viên nhỏ bằng hạt mít, màu nâu sẫm, mặt cắt có vân.
Ta nhìn cái mặt cắt đó.
Bánh hương ép bằng khuôn gỗ thì mặt cắt phẳng. Bánh hương ép bằng tay rồi cắt bằng dao mỏng thì mặt cắt hơi lượn, và ở rìa có một đường gờ rất nhỏ, vì dao kéo bột theo.
Trên viên hương trong tay Chu Kính có đường gờ đó.
Tiệm nhà ta cắt hương bằng dao mỏng. Cả hương phố Vĩnh Châu, ba nhà lớn đều dùng khuôn, vì khuôn nhanh hơn, một ngày ra gấp năm. Chỉ tiệm nhỏ mới cắt tay.
Y đặt lư về chỗ, đem đĩa tro và thìa đồng ra ngoài, đóng cửa, chốt cửa.
Ta ngồi đếm tới trăm.
Rồi ta đứng lên, tới trước án, và làm cái việc điều thứ hai cấm ta làm.
Ta không đổ tro. Ta chỉ nhấc cái lư lên, nghiêng nó, xem đáy.
Đáy lư đồng có ba chân thú, giữa ba chân là một khoảng lõm. Trong khoảng lõm đó dính một mảnh giấy dầu, cháy mất hai phần ba, phần còn lại bết vào đồng vì nhựa hương chảy xuống rồi khô lại.
Giấy dầu dùng để bọc hương liệu. Nhà nào bán hương cũng bọc giấy dầu, và nhà nào cũng dập triện lên giấy, để người mua biết mà tìm lại.
Ta cạy mảnh giấy ra bằng đầu ngón tay, cẩn thận, mất chừng nửa khắc mới lấy được nguyên. Ta đem nó lại cây đèn dầu.
Triện dập còn nửa. Nửa bên trái mất, nửa bên phải còn.
Còn một chữ Ký nằm trong khung vuông, dưới chữ Ký có một cái vạch nhỏ chếch lên.
Cái vạch chếch lên đó không có trong khuôn triện. Đó là vết sứt ở góc con triện gỗ nhà ta, sứt từ năm ta lên tám, vì ta đánh rơi nó xuống bậc cửa. Cha ta không đổi triện mới. Ông nói vết sứt là dấu riêng, ai làm giả cũng không làm ra được vết sứt.
Hai mươi năm nay, mọi gói hương ra khỏi tiệm Tô Ký nhà ta đều mang cái vạch chếch đó.
Ta ngồi nhìn mảnh giấy dầu trong lòng bàn tay, nhìn lâu, và trong đầu ta cái án ba năm trước mở ra lại từ đầu.
Tháng bảy năm Hoằng Đức thứ mười bốn, tiệm ta nhận một đơn hàng lớn, người đặt không tới tiệm, chỉ gửi giấy và gửi bạc. Đơn đặt nền Tịnh Dạ, ba mươi cân, và đặt thêm hai vị rời gói riêng, không trộn vào bánh. Cha ta cân, gói, dán triện, giao ra cửa sau cho một người mặc áo xám tới nhận bằng xe than.
Ba tháng sau có người chết ở phố Đông. Đàm lão gia, chủ hiệu vải, sáu mươi tuổi, nằm trong phòng có đốt hương mấy đêm liền, rồi mê không tỉnh, rồi đi. Nhà đó kiện. Người ta lục ra được trong phòng Đàm lão gia mấy gói giấy dầu dán triện Tô Ký. Quan phủ gọi cha ta. Cha ta nhận là hương của tiệm mình, nhận là mình gói, nhưng nói mình không bán cho nhà đó, nói mình bán cho một người đặt giấy. Quan hỏi giấy đặt đâu. Cha ta không tìm ra tờ giấy đó nữa.
Án thành. Tô Ký bán hương hại người. Tiệm niêm phong, cha ta vào lao phủ, ba năm nay án treo ở đó không xử tới, cũng không tha.
Ta từng nghĩ cha ta bị người ta lấy hương của mình đem đi hại người, rồi mượn cái triện nhà mình làm bia đỡ đạn.
Hoá ra không phải một người chết. Hoá ra cái đơn hàng ba mươi cân đó, ba năm nay, mỗi đêm ba viên, vẫn đang cháy trong căn phòng ta đang đứng.
Ta ngồi xuống sàn, ngay dưới chân án, tay còn giữ mảnh giấy dầu, và trong phòng cái lư mới châm bắt đầu nhả làn khói thứ nhất, ngả ngang, rồi chìm xuống, rồi bò về phía tấm bình phong.
Thứ hương giữ người kia nửa sống nửa chết ba năm nay, do chính tay cha ta làm.
