Ta Gả Âm Hôn Cho Người Chết Ba Năm
Chương 3: Ba Tân Nương
Ngày thứ năm, ta hỏi Đông Nhi.
Ta không hỏi lúc nó vào. Ta hỏi lúc nó ra, lúc hai tay nó bận mâm, lúc nó phải đứng lại chờ ta mở cửa. Người mười bốn tuổi bưng mâm nặng thì trả lời nhanh hơn người ngồi rỗi.
“Ba vị trước ta, chết vì gì?”
Nó cúi đầu. “Nô tì không biết.”
“Ngươi vào phủ mấy năm?”
“Bốn năm ạ.”
“Vậy ngươi biết cả ba.” Ta lấy mâm khỏi tay nó, đặt xuống bậc cửa. “Ta không hỏi ai giết ai. Ta hỏi họ chết ra sao. Ho hay không ho. Gầy hay không gầy. Ngủ nhiều hay ít.”
Đông Nhi im một lúc. Rồi nó nói, giọng rất nhỏ, mắt nhìn cái chậu đồng đốt giấy ngoài sân.
“Cả ba đều ngủ nhiều ạ. Tuần đầu thì thức, sau thì ngủ. Ngủ tới trưa không dậy. Nô tì gọi phải gọi ba lần.” Nó ngừng. “Tỷ tỷ thứ hai thì ho. Ho khan, ho về gần sáng. Tỷ tỷ thứ ba thì không ho, chỉ nôn, ăn cái gì cũng nôn, rồi gầy đi, gầy nhanh lắm. Cuối cùng đều đi trong giấc ngủ ạ. Buổi sáng nô tì mang cháo vào thì đã đi rồi.”
“Không ai kêu cứu.”
“Không ạ.” Nó nói. “Người ta bảo lời trù thì không cho kêu.”
Ta nhìn nó. “Ngươi tin lời trù không?”
Đông Nhi không đáp. Nhưng nó ngước lên nhìn ta một cái, và trong cái nhìn đó có một thứ ta hiểu ngay, vì ba năm qua ta cũng nhìn người khác như thế mỗi lần có ai bảo cha ta bán hương hại người.
Nó không tin. Nó chỉ không có ai để nói.
“Trong phủ này ai là chủ?” Ta hỏi.
“Lão phu nhân ạ.” Nó đáp ngay, rồi nói chậm lại. “Nhưng lão phu nhân mắt mờ ba năm nay, không ra khỏi chính viện. Việc ngoài thì nhị gia coi hết. Sổ sách, kho hương, khách buôn, đều nhị gia.”
“Hương phòng ở đâu?”
“Đông viện ạ. Hương phòng khoá, chỉ nhị gia và Chu quản sự có chìa. Mỗi tháng nhị gia vào đó mấy đêm liền, không cho ai lại gần.” Nó hạ giọng hơn nữa. “Người trong phủ bảo nhị gia đang phục lại Nhất Tức Hương. Hương đó là hương tiến cung của lão gia, lão gia đi rồi thì không ai làm được nữa. Ba năm nay Thịnh Hương hành ở Kim Lăng vẫn tới hỏi, mà Trần gia chưa giao được một cân nào.”
Ta cảm ơn nó, cho nó nửa gói mứt gừng trong hòm hồi môn. Nó cầm, cúi đầu, đi rất nhanh.
Một cái nhà không làm nổi thứ hương đã làm nên cái tên của nó. Một cái hương phòng khoá kín mấy đêm liền mỗi tháng. Một người nằm sau bình phong mỗi đêm đọc tới vị thứ mười một rồi tắc.
Ba việc đó, xếp cạnh nhau, chỉ ra một việc.
Ngày thứ sáu, ta xin phép sang từ đường thắp hương cho chồng. Chu Kính cho. Thủ tiết thì phải thắp hương, cấm việc đó thì lộ.
Ta thắp ba nén trước bài vị Trần Tịch, đủ lễ, quỳ đủ lâu. Rồi ta xoay người sang hàng bài vị thấp bên trái, ba cái gỗ mỏng, và ta đọc.
Bài vị thiếp thì không được ghi vào gia phả. Không có gia phả thì phải ghi thân phận lên chính bài vị, nếu không mai sau con cháu không biết cúng ai. Cho nên bên hông mỗi cái có một dòng chữ nhỏ, chữ khắc nông, ghi ngày nhập môn.
Cái thứ nhất. Trịnh thị. Nhập môn mười chín tháng mười năm Hoằng Đức thứ mười bốn. Mất hai mươi chín tháng mười một cùng năm.
Ta tính trên đầu ngón tay. Tháng mười có ba mươi ngày.
Bốn mươi mốt ngày.
Cái thứ hai. Lâm thị. Nhập môn mùng tám tháng tư năm Hoằng Đức thứ mười lăm. Mất hai mươi hai tháng năm.
Bốn mươi bốn ngày.
Cái thứ ba, cái còn ít bụi. Hoắc thị. Nhập môn mười bốn tháng chạp năm Hoằng Đức thứ mười lăm. Mất mùng hai tháng hai năm nay.
Bốn mươi bảy ngày.
Ta quỳ trước ba cái bài vị đó, hai tay đặt trên đầu gối, và ta ngồi im rất lâu, lâu tới lúc chân ta tê lên tới hông.
Bốn mươi mốt. Bốn mươi bốn. Bốn mươi bảy. Không ai quá bốn mươi chín.
Ba người đàn bà, ba nhà khác nhau, ba mùa khác nhau. Người thì ho, người thì nôn, người thì chỉ ngủ. Không ai có vết thương. Không ai có kẻ thù trong phủ, vì họ vào đây được vài chục ngày, chưa đủ để có kẻ thù.
Không ai giết họ.
Người ta không cần giết họ. Người ta chỉ cần họ ở trong căn phòng đó, nằm trên cái giường kê ngoài, cách cái lư sáu bước, và ngủ.
Người nằm sau bình phong hít khói ba năm mà không chết, vì liều mỗi đêm chia cho một cái thân đã quen, và vì có kẻ cần cái thân đó còn thở. Ba cô gái vào đây khoẻ mạnh, hít cùng làn khói ấy, mà chỉ sống được hơn bốn chục đêm. Khói không biết tính toán. Khói vào phổi ai thì ở lại trong phổi người đó.
Và theo lệ âm hôn, tân nương phải ở tây viện đúng thất thất bốn mươi chín đêm để trông linh. Hết bốn mươi chín đêm thì được dời ra sương phòng, được ra khỏi căn phòng này.
Ba người trước ta không ai đi hết bốn mươi chín đêm đó.
Ta nghĩ tới cái bụi mỏng trên bài vị thứ ba, tới câu Chu Kính nói đêm đầu. Ba đêm đầu ai cũng không ngủ được. Sau thì ngủ được. Ngủ rất ngon.
Y nói câu đó bằng giọng người đọc lại một điều đã đúng ba lần.
Ta về phòng, mở hòm hồi môn, bày ba mươi hai gói giấy dầu lên sàn, và bắt đầu làm việc của nhà ta.
Việc thứ nhất là đo. Nghề hương thì đo trước, ngửi sau. Đêm đó sau khi Chu Kính đi, ta lấy cái thìa gỗ trong hòm, cái thìa ta dùng để bốc bột từ năm mười hai tuổi, và ta đo tro trong lư. Ta đo bốn đêm liền, ghi vào mặt trong nắp hòm bằng đầu bút than.
Bốn đêm, lượng tro lệch nhau không tới nửa phân. Ba viên hương một đêm, một cục than, ra chừng ba thìa đồng tro và một phần lẻ. Chu Kính không đếm để cho vui. Y đếm vì có người bắt y đếm. Ai bắt y đếm thì người đó biết rất rõ một đêm phải ra bao nhiêu tro.
Nghĩa là ta không được làm cho tro ít đi.
Việc thứ hai là mùi. Ta trải giấy, chia bột, trộn thử bảy lần trong bảy đêm.
Nền thì dễ. Nền Tịnh Dạ là nền của cha ta, ta trộn từ mười hai tuổi, trầm ba phần, đàn hai phần, an tức một phần, cam tùng cho vào lúc đã ép. Trong ba mươi hai gói hồi môn ta có trầm vụn, thứ vụn còn sót đáy hộc, nhưng vụn trầm già vẫn là trầm già. Đủ cho chừng bốn mươi đêm nếu ta ép bánh mỏng. Đúng bằng số đêm ta có.
Khó là chỗ hậu vị.
Nếu ta bỏ hẳn cái chỗ ngai ngái hơi tanh ngọt đó, thì đêm nào Chu Kính bước vào phòng y cũng ngửi ra ngay, vì cái mùi đó ba năm nay là mùi của căn phòng này. Cho nên ta phải làm lại nó, bằng thứ không hại người.
Ta lấy mật ong cũ, thứ mật để hai năm trong lọ hở nắp, đã lên một lớp váng. Mật cũ đốt lên thì ngọt gắt, ngọt hơi khé, gần giống cái ngọt ta ngửi thấy trong lư. Còn chỗ ngai ngái thì ta lấy bột hạt cải rang hơi quá lửa, một phần nhỏ bằng đầu que tăm, trộn vào lúc cuối.
Ba mẻ đầu ta bỏ. Mẻ thứ nhất ta rang hạt cải quá tay, đốt lên ra mùi khét như cơm cháy, ai ngửi cũng biết là mùi bếp. Mẻ thứ hai ta cho mật nhiều quá, bánh hương ỉu, để nửa đêm thì chảy nhão trên lá vân mẫu. Mẻ thứ ba đúng mùi mà tro ra trắng, trắng như tro giấy, một cái thìa đồng xúc lên là lộ.
Cha ta dạy ta câu này lúc ta mười tuổi, lúc ta khóc vì hỏng một mẻ giáng chân. Ông nói, làm hương thì không ai đúng ngay. Người giỏi là người biết mình sai ở vị nào.
Ta sai ở lửa, ở mật, ở tro. Ba đêm, ba chỗ, ta sửa từng chỗ một.
Đêm thứ bảy ta trộn xong một mẻ ta chịu được. Ta ngồi ngửi lại năm lần, nghỉ giữa hai lần. Nền đúng. Ngọt đúng. Ngai ngái đúng. Không có mạn đà la. Không có thiên tiên tử.
Rồi ta thêm hai vị nữa, hai vị của riêng ta.
Tùng tiết, thứ mắt gỗ tùng có nhựa đóng, đốt lên khói mảnh và trong. Băng phiến, hai ly, thứ mà nhà thuốc dùng để khai khiếu tỉnh thần, thứ người ta dí vào mũi kẻ ngất cho tỉnh lại.
Ba năm nay có người đốt hương trong phòng này để giữ một người đừng tỉnh.
Từ đêm nay, cái lư này đổi việc.
Việc thứ ba là tro. Bánh hương của ta mỏng, ít nhựa, cháy ra tro ít hơn của y. Ta trộn thêm bột gỗ tùng và bột than mịn cho nặng bánh, ép chặt tay. Đêm đầu ta đo lại, thiếu nửa phân. Đêm sau ta thêm bột than, vừa. Tro ra màu xanh xám, bết mặt, giống cái màu ta đã nhìn bốn đêm liền.
Cách đổi thì đơn giản, và đó là chỗ ta phải cảm ơn lối ẩn hoả của nhà giàu. Hương không cháy, hương chỉ bị nung. Gắp ra thì gắp được, đặt vào thì đặt được, cục than dưới tro không biết trên đầu nó là hương của ai.
Ta làm hai lượt.
Lượt thứ nhất, ngay sau khi Chu Kính chốt cửa lúc canh năm, ta đếm tới trăm, rồi lấy hai đầu đũa gắp ba viên hương của y khỏi lá vân mẫu, bọc vào giấy dầu, cất vào một cái hũ sứ có nắp gắn sáp trong hòm hồi môn. Cả ngày hôm đó trong lư chỉ còn than vùi trong tro, không có gì trên lá vân mẫu. Phòng vẫn còn mùi, vì ba năm mùi đã ăn vào gỗ, vào màn, vào chăn. Nhưng không còn thứ mới đi vào phổi người nằm.
Lượt thứ hai, đầu canh một, lúc trời vừa tối, ta đặt ba viên của ta lên lá vân mẫu. Hương ta ép mỏng, nung chậm, đậm nhất vào quãng canh ba tới canh năm.
Quãng đó là quãng có người vào phòng này.
Việc cuối cùng ta làm trong đêm đó là cái đinh.
Cửa sổ hướng bắc bị đóng hai cây đinh ở khung dưới. Ta không rút. Rút thì lỗ đinh trơ ra, Chu Kính nhìn là thấy. Ta chỉ nong lỏng một cây bằng đầu kẹp đồng, nong tới mức đẩy được cánh cửa hé ra nửa tấc rồi ấn lại thì đinh về chỗ cũ.
Canh tư, sau khi khói đã đi qua sàn một lượt, ta hé cửa sổ nửa tấc. Gió bắc luồn vào sát mặt sàn, đẩy làn khói đọng ở gian trong tản ra. Trước canh năm ta ấn cửa lại, ấn cây đinh về chỗ, phủi bụi vào chân khung.
Điều cấm thứ nhất, ta phá đêm đó.
Điều cấm thứ hai, ta phá từ đêm đó.
Điều cấm thứ ba ta giữ, vì ta không cần ra khỏi phòng. Việc của ta ở trong phòng.
Đêm thứ mười, ta gần bị bắt.
Chu Kính vào như thường lệ lúc canh năm, đổ tro, đếm ba thìa, ghi giấy. Rồi y không nhóm lò ngay. Y cúi xuống miệng lư, chỗ ba viên hương của ta đã nung gần trọn một đêm, và y hít.
Y hít một lần. Hai lần. Ba lần.
Ta ngồi trên ghế, hai tay đặt trên đầu gối, và ta đếm nhịp thở của mình cho nó đừng nhanh lên.
“Hôm nay hương nhẹ.” Y nói.
“Trong phòng ẩm.” Ta nói. “Ba hôm nay sương xuống, gỗ hút nước, hương ẩm thì mùi đi không xa. Nhị gia muốn mùi đi xa thì bảo người kê lại cái án, kê cao thêm nửa thước, hương lên cao thì mùi tản rộng.”
Ta nói bằng giọng người bán hàng chỉ cho khách, giọng ta nói với khách trong tiệm từ năm mười ba tuổi.
Chu Kính nhìn ta. Người không biết nghề thì sợ nhất là người nói nghề trôi chảy hơn mình.
“Không cần kê.” Y nói. “Cứ để vậy.”
Y nhóm lò, đặt lá vân mẫu, đi ra.
Đêm đó ta ngồi thêm nửa canh giờ trước khi động tay. Ta sửa lại mẻ hương, thêm một phần an tức cho mùi bám lâu hơn, và ép bánh dày thêm một phân ở lớp giữa, để tới canh năm hương vẫn còn chỗ để toả.
Rồi ta làm một phép tính mà ta không muốn làm.
Mùi giả thì làm được. Nhưng mùi giả chỉ giống chín phần. Cái phần thứ mười, cái ngai ngái thật đi cùng thiên tiên tử, ta không làm ra được bằng hạt cải rang. Chu Kính hôm nay đã hít ba lần. Đêm mai y có thể hít bốn lần, và nếu y gọi Trần Mậu tới hít thì ta xong, người trên giường xong, và trong phòng này sẽ có một cái bài vị thứ tư trước ngày thứ bốn mươi chín.
Cho nên từ đêm thứ mười một, ta để lại một viên.
Mỗi đêm ta gắp ba viên của y ra, rồi ta đặt lại một viên của y, kèm hai viên của ta. Một trong ba. Một phần ba liều.
Một phần ba thì mùi trong phòng là mùi thật, không ai ngửi ra được. Một phần ba thì người nằm sau bình phong không đủ mê sâu như ba năm nay, mỗi đêm hắn sẽ nổi lên gần mặt nước hơn một chút. Và một phần ba, mỗi đêm, vẫn là một phần ba cái thứ đã giết ba người đàn bà trong bốn mươi mấy đêm.
Ta chia đôi cái chết đó với người trên giường, và ta biết rõ mình đang mua thời gian bằng cái gì.
Người ngửi để cho có thì chỉ cần cho họ đúng cái họ chờ được ngửi. Nhưng muốn lừa một cái mũi lâu ngày thì phải trả cho nó một phần thật.
Đêm thứ mười hai, ta ngồi tính cho chính mình.
Ta đã ngủ mười một đêm trong căn phòng này, trong đó có bảy đêm hít nguyên làn khói của y, bốn đêm sau thì chỉ còn chỗ đọng lại trong gỗ, trong màn, trong chăn. Tay ta hai hôm nay hay run lúc trộn bột, thứ run rất nhỏ mà người làm nghề cân đong nhận ra ngay. Sáng nào ta cũng tỉnh muộn hơn sáng trước một khắc.
Trịnh thị bốn mươi mốt ngày. Lâm thị bốn mươi bốn. Hoắc thị bốn mươi bảy.
Ta hơn họ ở hai chỗ. Một, ta phát hiện ở đêm thứ nhất chứ không phải đêm thứ ba mươi. Hai, ta biết nghề.
Ta kém họ ở một chỗ. Ba người đó không biết mình đang chết, cho nên họ ngủ ngon. Còn ta thì mỗi đêm ngồi tính ngày.
Ba đêm sau khi đổi hương, ta ngồi cạnh giường, đổ nước cam thảo lục đậu vào miệng hắn bằng cái thìa gỗ, mỗi lần một nửa thìa, chờ hắn nuốt rồi mới đổ tiếp. Việc này mất một canh giờ cho một bát. Ta làm bốn đêm rồi, và bốn đêm nay môi hắn bớt nứt, hõm má vẫn hõm nhưng da đã bớt xám.
Ta vừa đặt cái thìa xuống thành bát, thì có một bàn tay nắm lấy tay ta.
Nắm rất yếu. Ngón hắn lạnh như cán dao để ngoài sương. Nhưng nắm là nắm, có lực, có chủ.
Ta không rút tay. Ta hạ đèn xuống thấp, soi lên mặt hắn.
Mắt hắn mở, và lần này con ngươi không đi theo ánh đèn. Nó đứng lại một chỗ. Nó nhìn ta.
Hắn thở ba hơi, dồn sức cho được ba hơi đó, rồi hắn nói.
Giọng khàn, vỡ, nhưng từng chữ rõ ràng, rõ tới mức ta biết chắc chắn không phải lời nói mê.
“Ngươi là người thứ tư.”
