Ta Gả Âm Hôn Cho Người Chết Ba Năm

Chương 5: Mười Chín Năm Trước

Hương phòng Trần gia ở đông viện, hai lớp cửa, ngưỡng cửa cao tới bắp chân để giữ hơi ẩm bên ngoài.

Trần Mậu dẫn ta vào, tự tay mở khoá, tự tay thắp đèn. Chu Kính đứng ngoài cửa, không vào.

Ta đứng giữa gian, và ta phải thừa nhận một việc. Nhà này đúng là nhà làm hương ba đời.

Bốn vách kê hộc gỗ từ sàn lên tới quá đầu người, mỗi hộc một vị, mặt hộc có nhãn xương. Trầm phân làm bốn hộc theo tuổi. Đàn hương hai hộc, lão sơn và tân sơn riêng. Giữa gian có hai cái cân, một cân lạng, một cân phân, cân phân đặt trong lồng kính để gió không lay kim. Góc trong có lò, có sàng, có cối đá, có bàn ép, có dao cắt bánh mỏng như lá.

Cả gian sạch, nhưng là cái sạch của chỗ lâu không làm việc. Bột trên mặt bàn ép đã khô thành váng. Lưỡi dao cắt bánh có một vết gỉ dài bằng đầu ngón tay.

“Mười một vị.” Trần Mậu nói. Y đặt lên bàn một tờ giấy, viết sẵn, chữ to. “Đủ tỉ lệ. Đủ cách sao tẩm. Ta có đủ hàng, trầm kỳ nam ta còn sáu cân. Ngươi trộn cho ta ra Nhất Tức Hương.”

Ta cầm tờ giấy lên đọc.

Đúng mười một vị hắn đã đọc trong cơn mê, đúng thứ tự, đúng tỉ lệ. Chữ viết bằng mực tốt, nét chắc, nhưng có bốn chỗ tô lại, bốn chỗ ấy đều là chữ số. Người viết đã sửa tỉ lệ bốn lần, ở bốn thời điểm khác nhau, mực đậm nhạt không giống nhau.

Bốn lần sửa, trong ba năm. Y chép lại từng đêm, từ miệng một người đang mê.

“Nhị gia trộn thử bao nhiêu mẻ rồi?” Ta hỏi.

Y nhìn ta. Cái nhìn hơi dừng lại.

“Sao ngươi biết ta đã trộn thử.”

“Lưỡi dao cắt bánh có gỉ, mà thớt gỗ dưới dao thì còn hằn vết mới. Nghĩa là nhị gia có cắt bánh, cắt cách đây chừng nửa tháng, cắt rồi để dao ướt không lau.” Ta đặt tờ giấy xuống. “Cối đá còn dính bột nhũ hương ở khe. Nhũ hương là vị khó nhất trong mười một vị này.”

Y im một lúc. Rồi y cười, cười to hơn lúc ở tây viện.

“Bốn mươi mốt mẻ.” Y nói. “Mẻ nào cũng ra hương. Hương thơm. Nhưng không phải Nhất Tức.”

“Nhị gia có biết nó phải ra mùi gì không?”

“Ta biết.” Y nói, và giọng y đổi. “Ta mười tuổi đã ngồi trong gian này. Cha ta trộn Nhất Tức, ta đứng cạnh xách nước. Anh ta trộn Nhất Tức, ta đứng cạnh ghi sổ. Ta ngửi Nhất Tức ba mươi năm. Ta biết nó phải ra mùi gì, biết rõ hơn cả cái mũi ta.”

Y bước tới hộc trầm, kéo ra, lấy một miếng kỳ nam bằng ngón tay, đặt vào lòng bàn tay ta.

“Nhà ta có đủ hàng. Có đủ vị. Có cả cái tên. Chỉ không có mùi.” Y nắm bàn tay ta lại quanh miếng trầm, nắm không mạnh, nhưng ta không rút ra được. “Ngươi biết ba mươi năm nay ta ký bao nhiêu khế ước cho Trần gia không? Ba trăm hai mươi tờ. Không tờ nào ký tên ta. Tờ nào cũng ký tên cha ta, rồi tên anh ta, rồi tên thằng cháu ta hai mươi mốt tuổi vừa nhận việc kho hương và đem cân ra cân lại ba chuyến hàng của chú nó.”

Y buông tay ta ra.

“Ngươi trộn ra Nhất Tức cho ta, ta cho ngươi một trăm lạng và một tờ giấy tha. Ngươi biết tờ giấy tha nghĩa là gì không?”

“Nghĩa là cha ta ra khỏi lao phủ.”

“Cha ngươi ra khỏi lao phủ.” Y nói. “Án bán hương hại người, xử thì chết, không xử thì nằm đó tới lúc chết. Ba năm nay không ai xử, ngươi có biết vì sao không? Vì trong phủ có người nói giúp. Ta nói giúp. Ta giữ cho ông ấy còn thở tới hôm nay.”

Y nói câu đó bằng giọng người ban ơn, và ta nghĩ, có lẽ trong đầu y thì y đang ban ơn thật.

Y giữ cha ta ba năm không phải vì thương. Y giữ vì cái án đó là cái nút. Gỡ nút ra thì người ta sẽ hỏi ai đặt đơn ba mươi cân nền Tịnh Dạ, ai nhận hàng ở cửa sau bằng xe than, và hai vị gói riêng kia đi đâu.

“Còn một việc nữa.” Y nói, đi ra tới cửa rồi mới nói, không quay lại. “Nhà ngươi có sổ chép hai đời. Ta biết, vì tiệm nhỏ thì không nhớ được tỉ lệ trong đầu như nhà lớn, tiệm nhỏ phải chép. Mang sổ đó cho ta.”

“Sổ bị quan phủ niêm cùng tiệm.” Ta nói.

Y đứng lại đúng một nhịp.

“Vậy thì trộn bằng đầu ngươi.” Y nói, rồi đi.

Cửa hương phòng đóng lại. Ta đứng một mình giữa gian, tay còn giữ miếng kỳ nam, mùi trầm già trong không khí đặc tới mức sau lưng cổ ta râm ran.

Ta nói dối y một câu, và đó là câu quan trọng nhất ta nói trong ngày hôm đó.

Quyển sổ bìa da bò không bị niêm. Nó nằm dưới đáy cái hòm gỗ tạp trong tây viện, dưới ba mươi hai gói giấy dầu, cách chỗ y vừa bốc bột lên ngửi chưa tới một gang tay.

Quạt thêu 2 mặt bọc lụa · phong cách cổ trang Trung Hoa

91.800đ

Xem chi tiết →

Mười ngày sau đó ta trộn hương cho Trần Mậu ban ngày, và đọc sổ cha ta ban đêm.

Trộn thì ta trộn thật. Ta không dám làm ra thứ tệ, vì y ngửi ba mươi năm, y sẽ biết ngay là ta bôi bác. Ta làm ra thứ gần đúng. Gần tới mức mẻ thứ tư y ngửi rồi đứng lặng nửa khắc, rồi y vỗ tay xuống bàn ép một cái thật mạnh.

“Gần rồi.” Y nói. “Gần lắm rồi.”

Chỗ ta cố ý sai là nhũ hương.

Nhũ hương phải sao trên chảo gang không dầu, đảo tới lúc hạt nhựa nổ lần thứ hai thì bỏ ra ngay. Ta đảo tới lần nổ thứ nhất rồi bỏ. Mùi ra vẫn thơm, vẫn kéo nền, nhưng hậu vị hụt một quãng rất ngắn, cái quãng mà người ngửi ba mươi năm sẽ nghe thấy thiếu mà không biết thiếu ở đâu.

Ta để dành cái quãng đó. Người làm nghề thì lúc nào cũng phải chừa lại một chỗ để còn đường lùi.

Ngày rằm, ta được gọi lên chính viện.

Đó là lần đầu ta ra khỏi tây viện mà không phải đi sang hương phòng. Lệ nhà giàu, rằm thì tân nương phải tới thỉnh an lão phu nhân, dù là tân nương âm hôn.

Chính viện tối. Màn che kín ba lớp, trong phòng chỉ thắp hai cây nến đặt xa chỗ ngồi. Ta hiểu ngay tại sao. Mắt kém thì ánh sáng làm đau, nên người ta thà ngồi trong tối.

Lão phu nhân ngồi trên tràng kỷ, tay chống một cây gậy gỗ tử đàn. Bà gầy, lưng còng, tóc bạc vấn khăn nâu. Mắt bà mở, nhưng con ngươi phủ một lớp trắng đục như sương đọng trên mặt nước.

“Tân nương tới đây.” Bà nói.

Ta bước tới ba bước, quỳ xuống, thỉnh an.

Bà không nhìn ta. Bà nghiêng đầu, và ta nhận ra bà đang nghe. Nghe tiếng váy ta quét sàn, tiếng đầu gối ta chạm gạch, tiếng hơi thở ta.

“Con gái nhà làm hương.” Bà nói. “Ta có nghe. Tiệm Tô Ký phố Nam.”

“Bẩm, phải.”

“Ông nội ngươi có lần bán cho nhà ta một cân nền. Ta còn nhớ mùi.” Bà ngừng. “Lại gần đây.”

Ta bò lên hai bước nữa. Bà đưa tay ra, tìm, sờ tới vai ta, rồi tới tay áo ta. Bà cầm tay áo ta, kéo lên gần mũi, và bà ngửi.

Bà ngửi ba hơi ngắn, nghỉ giữa hai hơi.

Bà ngửi giỏi. Bà là người ngửi giỏi nhất trong cái phủ này, và cả cái phủ này có lẽ đã quên chuyện đó, vì ba năm nay không ai đưa cho bà cái gì để ngửi.

“Trầm, đàn, an tức.” Bà nói. “Tùng tiết. Băng phiến.”

Cổ ta lạnh đi một chút.

“Bẩm, con có trộn hương trong hương phòng cho nhị gia.” Ta nói. “Mùi bám vào áo.”

“Nhị gia bảo ngươi trộn Nhất Tức.”

“Bẩm, phải.”

Bà im một lúc lâu. Cây gậy trong tay bà gõ xuống sàn hai cái rất nhẹ.

“Nhất Tức không có băng phiến.” Bà nói.

Ta quỳ đó, hai tay áp xuống đầu gối, và trong nửa nhịp thở ta tính hết mọi đường ta có thể nói. Nói thật thì bà gọi người bắt ta. Nói dối trơn thì bà là người ngửi giỏi, bà sẽ biết.

Cho nên ta nói một nửa.

“Bẩm, băng phiến không phải của Nhất Tức.” Ta nói. “Là của con. Tây viện ẩm, đêm dài, con đốt thêm một ít cho tỉnh, khỏi ngủ quên mà để tắt đèn trước linh vị.”

Bà nghe câu đó, và bà cười. Cái cười của người già thì khô, nghe như giấy.

“Ba đứa trước ngươi cũng ẩm, cũng đêm dài.” Bà nói. “Không đứa nào đốt băng phiến. Đứa nào cũng ngủ quên.”

Bà buông tay áo ta ra, dựa lưng vào tràng kỷ.

“Về đi.” Bà nói. “Rằm sau lại tới. Mà tới thì đừng thay áo. Ta muốn ngửi cái áo ngươi mặc trong tây viện.”

Ta lui ra tới cửa. Tới ngưỡng cửa thì bà nói thêm một câu, nói vào cái khoảng tối trước mặt bà, không nói với ta.

“Con trai lớn của ta ngày trước cũng nằm ở tây viện. Nằm nửa năm.” Bà nói. “Cái phòng đó xây năm nào ta không nhớ. Nhưng ai vào đó cũng ngủ nhiều.”

Ta ra khỏi chính viện, đi qua sân, tay ta giữ vạt áo mà bà vừa cầm.

Bà mù ba năm. Bà tin nhị gia hai mươi năm. Bà không có một chữ bằng chứng nào trong tay.

Nhưng bà biết cái phòng đó có gì lạ. Bà biết bằng cái mũi và bằng cái tai, và bà ngồi trong tối suốt ba năm mà không nói với ai, vì không ai đưa cho bà cái gì để cầm.

Ta sẽ đưa cho bà.

Ban đêm, ta đọc sổ.

Quyển sổ bìa da bò dày ba ngón tay. Nửa trước là chữ ông nội ta, chữ chân phương, mực đen. Nửa sau là chữ cha ta, chữ nghiêng, mực nâu vì ông pha mực loãng cho đỡ tốn.

Trong sổ không chỉ có tỉ lệ. Có cả đơn hàng. Cha ta chép đơn hàng lớn vào cuối sổ, chép ngày, chép số cân, chép tên người đặt, chép cả cái mã ký hiệu trên giấy đặt hàng nếu người ta không cho tên.

Ta tìm tới trang cuối, tới cái đơn tháng bảy năm Hoằng Đức thứ mười bốn.

Nét chữ cha ta ghi rõ: Nền Tịnh Dạ ba mươi cân. Thêm rời hai vị, mỗi vị ba lạng, gói riêng, không trộn bánh. Bạc trả trước đủ. Người đặt gửi giấy, không tới tiệm. Giấy ký ba chữ: Trần phủ, nhị. Nhận hàng cửa sau, xe than, người áo xám.

Bên lề, cha ta ghi thêm một dòng nhỏ hơn, chữ gấp, chắc ghi sau:

Hai vị rời này ta có hỏi lại. Người nhận nói dùng để xông chuột trong kho hương. Ta có nói cho họ biết liều và cách. Ta có dặn ba lần: không đốt trong phòng kín có người ngủ.

Ta đọc dòng đó ba lần.

Cha ta đã dặn. Cha ta dặn ba lần. Trong phòng kín có người ngủ, ba năm nay, mỗi đêm ba viên.

Ta lật tiếp về trước, lật chậm, đọc từng trang một, đọc suốt bốn đêm.

Sổ ghi hai mươi sáu năm đơn hàng lớn. Ta tìm chữ Trần.

Có bảy đơn của Trần gia trong hai mươi sáu năm, phần lớn là mua nền rẻ về pha hàng bán chợ, mua nhiều nhất là năm ông nội ta còn sống. Sáu đơn bình thường.

Đơn thứ bảy thì không bình thường.

Nó nằm ở nửa trước quyển sổ, trong phần chữ ông nội ta. Tháng hai năm Hoằng Đức thứ nhất.

Mười chín năm trước.

Nền Tịnh Dạ hai mươi cân. Thêm rời hai vị, mỗi vị hai lạng, gói riêng, không trộn bánh. Người đặt gửi giấy. Giấy ký ba chữ: Trần phủ, nhị. Nhận hàng cửa sau, xe than, người áo xám.

Cùng nền. Cùng hai vị rời. Cùng cách nhận hàng. Cùng ba chữ ký.

Ông nội ta cũng ghi một dòng bên lề, chữ chân phương, mực đen, ngắn hơn dòng của cha ta:

Khách hỏi liều cho một người nặng chừng chín chục cân, hỏi đốt liên tiếp nhiều đêm thì sao. Ta không bán vị thứ hai. Khách lấy vị thứ nhất, đi.

Ông nội ta không bán thiên tiên tử. Nhà ta chưa từng bán thiên tiên tử cho ai.

Mười chín năm sau, cha ta bán cả hai, vì tiệm sắp sập, vì ta cần tiền học chữ, vì người đặt trả bạc trước đủ và nói là để xông chuột.

Ta gấp sổ lại, ngồi trên sàn, hai tay đặt lên đầu gối.

Mười chín năm trước, Trần Mậu đã đặt cùng một thứ hương, từ cùng một cái tiệm, giao ở cùng một cửa sau, cho một người nặng chừng chín chục cân.

Đêm đó hắn tỉnh sớm hơn thường lệ. Ta chờ hắn uống xong bát nước, rồi ta hỏi.

“Cha ngươi mất năm nào?”

“Hoằng Đức thứ nhất.” Hắn nói. “Ta năm tuổi.”

Ta ngồi rất im.

“Mất vì bệnh gì?”

“Phổi.” Hắn nói. “Nhà ta nói là phổi. Cha ta gầy đi trong nửa năm, gầy tới lúc bà nội ta bế ta lên cho ta nhìn mặt cha lần cuối thì ta không nhận ra. Ta nhớ cha ta ngủ nhiều lắm. Ta vào thì cha ta đang ngủ, ta ra thì cha ta vẫn đang ngủ. Cả nhà dặn ta đừng làm ồn.”