Ta Gả Âm Hôn Cho Người Chết Ba Năm
Chương 6: Đếm Tro
Đêm thứ ba mươi tư, ta ngồi trước cái hòm mở nắp, lấy đầu bút than viết ba dòng lên mặt trong nắp hòm, dưới chỗ ta ghi số tro.
Một, lão phu nhân phải tự tai nghe.
Hai, quan phủ phải đứng trong phủ này lúc chuyện nổ ra.
Ba, Trần Mậu phải tự hít khói của y.
Ta ngồi nhìn ba dòng đó rất lâu, rồi ta xoá dòng thứ hai, viết lại: quan phủ phải do lão phu nhân gọi, không do ta gọi.
Ta là tân nương âm hôn của một nhà buôn lớn. Ta ra khỏi cổng là bị bắt về. Ta viết trạng thì không ai nhận, vì đàn bà thủ tiết viết trạng tố nhà chồng thì trạng đó nằm ở phòng lại mục ba tháng. Còn lão phu nhân gõ gậy một cái thì thông phán phủ Vĩnh Châu tới uống trà trong ngày.
Cho nên việc của ta không phải là tố. Việc của ta là làm cho một người mù nhìn thấy, và làm cho một cái miệng đã im ba năm tự mở ra.
Ta cần hai lạng mạn đà la hoa.
Trong hũ sứ của ta có ba mươi sáu viên hương của Chu Kính, trong đó có mạn đà la, nhưng bột đã trộn với thiên tiên tử, trộn rồi thì không tách ra được. Thiên tiên tử thì ta không dùng. Ta không định giết ai. Người chết thì không khai được, và người chết thì thành cái cớ cho y kể một câu chuyện khác.
Ta cần hoa khô, nguyên cánh, còn đếm được liều.
Ngày thứ ba mươi lăm, ta gọi Đông Nhi vào, đóng cửa lại, và ta nói thật với nó chừng một phần.
“Ta không tin lời trù.” Ta nói. “Ngươi cũng không tin. Trong phòng này có thứ giết người, và thứ đó không phải hồn ma.”
Đông Nhi đứng im, hai tay giữ chặt vạt áo.
“Ta không bắt ngươi tin ta. Ta chỉ nhờ ngươi một việc, việc này ngươi làm xong thì ngươi không dính gì tới ta nữa.” Ta lấy ra một mẩu giấy đã gấp nhỏ và cái vòng bạc trơn duy nhất ta còn trên tay. “Phố Nam, tiệm hương Lư Ký. Trong đó có một người thợ già tên chú Lư, trước làm cho cha ta mười hai năm. Đưa giấy này cho chú ấy, đưa vòng này để chú ấy biết là ta. Chú ấy đưa lại cho ngươi một gói, ngươi mang về.”
“Trong gói là cái gì ạ?”
“Là hoa khô.” Ta nói. “Là thứ ba năm nay có người đốt trong phòng này mỗi đêm.”
Đông Nhi cầm mẩu giấy. Tay nó run, nhưng nó cầm.
“Tỷ tỷ.” Nó nói. “Tỷ tỷ thứ ba, Hoắc tỷ tỷ, có một hôm cũng gọi nô tì vào đóng cửa lại như vậy.”
“Nàng nhờ ngươi việc gì?”
“Nàng chưa nói xong.” Nó nói. “Hôm sau Chu quản sự đổi nô tì sang quét sân đông nửa tháng. Lúc nô tì được về tây viện thì Hoắc tỷ tỷ đã ngủ nhiều rồi. Nàng không nhận ra nô tì nữa.”
Nó cúi đầu, nhét mẩu giấy vào trong dải lưng.
“Lần này nô tì đi nhanh ạ.”
Ngày thứ ba mươi bảy, nó mang về một gói giấy dầu bằng hai bàn tay, và một dòng chữ chú Lư viết trên mảnh giấy bản, chữ to xiêu xẹo, người ít viết.
Hai lạng. Cô đừng dùng quá ba phân một lần. Cha cô còn sống, tháng trước tôi có gửi vào lao phủ một bộ áo bông. Cai lao nói ông ấy còn hỏi tiệm nhà mở lại chưa.
Ta đọc dòng đó ba lần, rồi ta đốt nó trên ngọn đèn dầu, và ta ngồi xem nó cháy cho hết.
Tiệm nhà chưa mở lại. Ba năm nay chưa mở lại.
Nhưng ta còn hai mươi mấy gói giấy dầu, một quyển sổ hai đời, một cái mũi, và mười hai đêm.
Đêm ấy, ta không ngửi được.
Ta trộn xong một mẻ, đưa lên mũi, hít ba hơi ngắn, nghỉ giữa hai hơi, đúng như cha ta dạy.
Không có gì cả.
Ta hít lại. Vẫn không có gì. Ta biết trong nhúm bột trong tay ta có trầm, có đàn, có an tức, có mật cũ, vì chính tay ta vừa cân từng phần. Mũi ta nói không có gì.
Ta ngồi trên sàn, hai tay đặt xuống đầu gối, và lần đầu tiên trong bốn mươi chín đêm ấy ta thấy cái lạnh chạy dọc sống lưng.
Ta không sợ chết bằng sợ cái này.
Ba năm cha ta trong lao phủ, ta giữ được tiệm không phải vì ta có bạc. Ta giữ được vì người trên phố còn tới hỏi ta xem mẻ trầm của họ có bị tẩm dầu không. Cái mũi là nghề của ta, là cái thứ duy nhất ta mang được vào cái phủ này, là lý do ta còn sống tới đêm thứ ba mươi bảy trong khi ba người trước ta không ai qua được bốn mươi bảy.
Mất cái mũi thì ta chỉ còn là một tân nương âm hôn ngồi chờ người ta khắc bài vị.
Ta lấy nước nguội rửa mặt, rửa hai lỗ mũi, ngồi im nửa canh giờ cho mũi nghỉ, rồi thử lại.
Lần này có. Nhạt, xa, như mùi vọng qua một lớp vải, nhưng có.
Ta ghi vào mặt trong nắp hòm một dòng nữa, dưới ba dòng kế hoạch:
Đêm ba mươi bảy, mũi tê nửa canh giờ. Hai mươi sáu đêm một phần ba liều, cộng bảy đêm đủ liều lúc đầu, cộng mùi đã ăn vào gỗ ba năm. Mạn đà la làm tê đầu mũi, thiên tiên tử làm khô. Tê rồi còn về được thì chưa muộn.
Cha ta dạy ta, người giỏi là người biết mình sai ở vị nào. Cha ta không dạy ta phải làm gì khi cái sai nằm trong chính cái mũi mình.
Cũng đêm ấy, chàng tỉnh sớm hơn thường lệ, và ta hỏi chàng ba việc.
Việc thứ nhất: trong phủ này ai gọi được thông phán.
“Bà nội ta.” Chàng nói. “Thông phán họ Lăng, người Vĩnh Châu, con trai ông ta đỗ đồng sinh năm ngoái nhờ ông ngoại ta viết thư giới thiệu lên học quán. Bà nội ta gọi thì ông ta tới, và tới thì phải ngồi lâu một chút.”
Việc thứ hai: ngày giỗ thì khách ngồi ở đâu, lò hương đặt ở đâu.
“Đại đường. Cửa lớn mở hướng bắc. Khách ngồi phía trên, đầu gió. Lò đặt trên đôn gỗ giữa nhà.” Chàng nói, rồi chàng nhìn ta. “Ngươi hỏi để ngươi tính chỗ ngồi của y.”
“Ta hỏi để tính hướng gió.” Ta nói. “Chỗ ngồi của y thì ta đã tính rồi. Ta sẽ dạy y ngồi.”
Việc thứ ba ta hỏi lúc chàng đã mệt, lúc chàng nằm xuống và mắt đã khép được một nửa.
“Nếu ta không qua được, thì ngươi tự làm được đến đâu?”
Chàng im rất lâu. Lâu tới mức ta tưởng chàng đã mê lại.
“Ta nằm đây ba năm, nghe ba người tắt hơi cách ta sáu bước.” Chàng nói. “Ngươi mà tắt ở đây thì ta cũng thôi. Ta không cần cái nhà đó, không cần hương phổ, không cần bà nội ta biết ta còn sống. Ba viên một đêm, ta chịu được. Sáu viên thì mấy đêm là xong.”
“Câu đó nói ra thì nghe hay lắm.” Ta nói. “Nhưng ngươi nghe ba người tắt hơi rồi. Ngươi biết tắt hơi thì không hay. Cho nên lần này ngươi làm cái việc khó hơn.”
“Việc gì?”
“Sống.” Ta nói. “Sống rồi mai kia đứng trước mặt bà nội ngươi mà nói rằng cha ngươi cũng chết trong phòng đó. Nếu ta không nói được câu ấy thì ngươi nói.”
Đêm thứ ba mươi tám, tro thiếu.
Lỗi ở ta. Bột than mịn ta mang theo trong hồi môn chỉ có một gói nhỏ, ta dùng để làm nặng bánh hương suốt ba mươi đêm, và đêm thứ ba mươi bảy thì gói đó cạn. Ta đã tính trước, ta đã thay bằng bột gỗ tùng, nhưng bột gỗ tùng cháy ra tro nhẹ hơn, nhẹ chừng nửa phân một đêm.
Nửa phân trong cái thìa đồng của Chu Kính.
Đêm đó y đếm, gạt bằng miệng thìa, nghiêng đầu nhìn phần lẻ dưới ánh nến. Y không nói gì. Y ghi vào tờ giấy bản, gấp lại, bỏ vào tay áo.
Đêm thứ ba mươi chín, y đếm hai lần.
Đêm thứ bốn mươi, y mang theo một cái cân phân nhỏ có lồng kính, loại cân ta thấy trong hương phòng. Y không xúc bằng thìa. Y đổ cả chỗ tro lên cân.
Ta ngồi trên ghế, hai tay đặt trên đầu gối, và ta nhìn kim cân đứng lại ở chỗ nó phải đứng lại.
“Nhẹ.” Chu Kính nói.
“Trong phòng ẩm.” Ta nói.
“Ẩm thì tro nặng thêm, không nhẹ đi.” Y nói, và lần đầu tiên y nhìn thẳng vào mặt ta. “Cô nương biết nghề. Ta không biết nghề. Nhưng ta cân tro căn phòng này ba năm, mỗi đêm một lần, hơn nghìn đêm. Ta không cần biết nghề.”
Y bưng cân đi, không nhóm lò.
Nửa canh giờ sau, Trần Mậu tới.
Y tới cùng hai người làm và một cái hòm gỗ mới. Y không nói một câu nào với ta. Y đi thẳng tới cái hòm gỗ tạp của ta, đóng nắp lại, bảo người làm xách ra.
“Hương liệu trong đó ta cần dùng ở hương phòng.” Y nói. “Tân nương thủ tiết thì không cần trộn hương trong phòng ngủ.”
Cái hòm ra khỏi cửa. Trong hòm còn hai mươi mốt gói giấy dầu.
Thứ y không lấy được thì nằm dưới sàn. Ba đêm trước ta đã cạy một tấm ván gỗ dưới chân giường gian trong, chỗ ván đã mục một đầu, và ta nhét xuống đó cái hũ sứ ba mươi sáu viên hương của y, gói mạn đà la hoa của chú Lư, quyển sổ bìa da bò, mảnh giấy dầu có triện Tô Ký, một gói trầm vụn, một gói tùng tiết, một túi băng phiến nhỏ bằng ngón tay, và cái lư đất nung của nhà ta.
Ta không tin vào vận. Ta chỉ tin rằng người đếm tro ba năm thì sớm muộn sẽ đếm ra.
Rồi Trần Mậu tự nhóm lò.
Y làm việc đó bằng tay của người biết việc, gọn hơn Chu Kính, nhanh hơn Chu Kính. Vun tro, vùi than, để lỗ thông hơi, đặt lá vân mẫu.
Rồi y đặt hương lên.
Không phải ba viên. Y đếm ra sáu viên, xếp thành hai hàng.
“Đêm dài.” Y nói. “Tân nương ngủ cho ngon.”
Từ đêm đó, cửa tây viện khoá ngoài cả ngày. Nước nóng bị cắt, mỗi ngày Đông Nhi chỉ được đưa vào một bình nước nguội qua ô cửa nhỏ, và nó không được vào phòng nữa.
Tám đêm cuối, ta giữ được cái ta giữ được.
Ta vẫn gắp hương của y khỏi lá vân mẫu. Nhưng ta không còn đủ hương của mình để thay sáu viên. Ta chỉ còn trầm vụn dưới sàn, chia ra thì được chừng mười viên mỏng cho tám đêm.
Cho nên mỗi đêm ta làm lại phép chia cũ, chia trên một cái mẫu số lớn hơn.
Ta gắp bốn viên của y ra, để lại hai, và đặt thêm một viên mỏng của ta.
Hai trong sáu, vẫn là một phần ba. Vẫn đủ để tro ra đúng số, đủ để mùi trong phòng đúng mùi, đủ để cái cân phân có lồng kính của Chu Kính đứng đúng chỗ nó phải đứng.
Nhưng một phần ba của sáu viên thì nhiều hơn một phần ba của ba viên. Từ đêm thứ bốn mươi mốt trở đi, mỗi đêm vào phổi hai người trong căn phòng này là gấp đôi cái đã vào ba mươi đêm trước.
Trần Tịch đêm thứ bốn mươi hai còn ngồi được không chèn gối. Đêm thứ bốn mươi bốn, hắn ngồi được một nửa thời gian như thế. Đêm thứ bốn mươi lăm, hắn tỉnh muộn hơn một canh giờ, và tay hắn nắm lại chỉ được hai mươi lần.
Còn ta thì sáng nào cũng tỉnh muộn hơn sáng trước, và trong miệng ta lúc nào cũng có vị đồng.
Đêm thứ bốn mươi mốt, ta ho.
Ta ho khan từ hôm thứ ba mươi chín, ho về gần sáng, đúng như Đông Nhi kể về Lâm thị. Nhưng đêm thứ bốn mươi mốt thì ta ho ra một chỗ đỏ trên mu bàn tay.
Ta soi nó dưới ánh đèn dầu. Đỏ tươi, có bọt nhỏ, không phải máu từ bụng lên. Máu từ phổi.
Trịnh thị chết ngày thứ bốn mươi mốt.
Ta ngồi trên sàn, tay áo gấp lại che vết đỏ, và ta ngồi đó cho tới lúc trong người ta cái gì cần nguội thì nguội xuống.
Rồi ta đứng lên, lấy hộp son đỏ trong tay áo. Son đỏ là thứ duy nhất người ta cho tân nương âm hôn mang theo, để mỗi sáng còn tô cho mặt đỡ giống mặt người chết.
Ta đi tới cánh cửa gỗ khoá ngoài, và ta vạch lên đó tám vạch son.
Ta đếm lại. Tám vạch. Tám đêm.
Rồi ta trở vào gian trong, ngồi xuống bên cái giường, nhìn người đàn ông ba năm nằm trong khói của em trai cha mình.
“Nghe đây.” Ta nói. “Ba người trước ta đi ra khỏi phòng này trong hòm gỗ, không ai kịp nói một câu. Ta thì khác. Tám đêm nữa, ta không chết. Tám đêm nữa, ta đi ra khỏi cái cửa này bằng cửa chính, ban ngày, cho cả phủ nhìn thấy.
Còn ngươi thì đi sau ta. Đi bằng hai chân.”
