Ta Gả Âm Hôn Cho Người Chết Ba Năm
Chương 7: Đêm Bốn Mươi Tám
Từ ngày thứ bốn mươi hai, mỗi sáng có hai người làm tới mở khoá, dẫn ta sang hương phòng, đứng ngoài cửa chờ, rồi dẫn ta về.
Trần Mậu cần mẫu hương. Y giữ ta trong khoá, cắt nước nóng, lấy hòm của ta, nhưng y vẫn phải mở cửa mỗi sáng, vì trong cả phủ này chỉ có một đôi tay trộn được ra thứ y cần.
Người đã nắm được cổ người khác thì thường quên rằng mình cũng đang cầm thứ của người ta.
Gói mạn đà la hoa của chú Lư nằm trong dải lưng ta, chia thành sáu gói nhỏ bằng giấy dầu, mỗi gói đúng ba phân, bọc thêm một lớp giấy bản cho không thấm mùi. Mỗi sáng ta mang hai gói sang hương phòng, và mỗi trưa ta mang về hai gói, vì ba ngày đầu ta chưa động tới nó.
Ba ngày đầu ta chỉ làm một việc: dạy y cách ngồi.
“Nhị gia ngồi xa quá.” Ta nói, ngày thứ bốn mươi ba. “Hương nghiệm thì không ngửi ở đầu gió. Đầu gió chỉ ngửi được cái nổi trên mặt. Muốn nghe hậu vị thì ngồi cuối gió, sát lò, tay quạt nhẹ khói về phía mình, quạt bằng ba ngón, không quạt bằng cả bàn tay.”
Y ngồi xa vì y không biết. Ba mươi năm y đứng cạnh cha y và anh y xem người ta trộn, nhưng đứng cạnh không phải là làm.
Ngày thứ bốn mươi bốn, y ngồi sát lò, quạt bằng ba ngón.
Ngày thứ bốn mươi lăm, y tự vun tro, tự vùi than, và y hỏi ta cách đặt lá vân mẫu dày mỏng thế nào cho hương thoát chậm. Ta chỉ. Y làm theo.
Tới ngày nghiệm hương, trước mặt Tần đại đương gia ở Kim Lăng, y sẽ tự tay làm đúng những việc này, vì y đã học và vì y muốn khách nhìn thấy chính y làm.
Ta chỉ cần y ngồi cuối gió, sát lò, quạt bằng ba ngón.
Ngày thứ bốn mươi sáu, ta ép chín viên hương cuối cùng.
Đó là việc khó nhất ta làm trong đời làm nghề của ta, và ta làm nó với hai người làm đứng ngoài cửa hương phòng, cách ta chín bước, cửa mở.
Mạn đà la hoa khô thì nhẹ, xốp, nghiền ra mịn như phấn, và có một cái mùi mà người nào từng ngửi một lần thì không quên: ngai ngái, hơi tanh, cuối cùng thì ngọt. Ta không được để cái mùi đó bay lên trong gian hương phòng, vì Trần Mậu vào ra cả ngày, và vì y đã hít cái mùi đó ba năm bên một cái giường.
Cho nên ta không nghiền nó trong cối.
Ta nghiền nó trong lòng bàn tay, dưới mặt bàn ép, trong lúc tay kia vẫn đảo nhũ hương trên chảo gang. Nhũ hương sao trên chảo thì mùi nó xông lên chật cả gian, mùi nhựa thơm hơi chua, thứ mùi che được một nhúm phấn hoa bằng ba phân.
Bánh hương ta ép ba lớp.
Lớp dưới, nền Nhất Tức đủ mười một vị, ép chặt.
Lớp giữa, mỏng bằng hai tờ giấy bản, rắc phấn mạn đà la, rồi phủ ngay một lớp bột nhũ hương lên cho phấn không bay.
Lớp trên, nền Nhất Tức, ép chặt hơn nữa, miết mặt cho phẳng.
Hơi than dưới lá vân mẫu ăn vào lớp trên trước, ăn tới lớp giữa sau chừng hai khắc. Nghĩa là hai khắc đầu, mùi lên là mùi Nhất Tức thật, mùi cho khách ngửi. Sau hai khắc, cái thứ ở lớp giữa mới bắt đầu đi ra, đi rất chậm, và nó chỉ tới được cái mũi của người ngồi sát lò quạt khói về phía mình.
Người ngồi đầu gió, cách bốn năm bước, thì chỉ ngửi được trầm.
Trần Mậu vào hương phòng lúc ta ép tới viên thứ sáu. Y cầm một viên đã ép xong lên, ngửi hai hơi dài và mạnh.
Ta đứng đó, tay còn dính bột, và ta đếm nhịp tim mình tới mười hai.
“Mặt bánh đẹp.” Y nói. “Ngươi miết mặt giống người nhà ta.”
“Bẩm, nhà con cắt tay, không dùng khuôn.” Ta nói. “Cắt tay thì phải miết, không miết thì bánh sứt cạnh.”
Y đặt viên hương xuống, phủi tay, đi ra.
Y ngửi ba mươi năm. Nhưng y ngửi bằng cách hít một hơi dài và mạnh, và người hít như thế thì chỉ bắt được cái nổi trên mặt.
Cả cái phủ này mắc một bệnh chung. Người thì đếm tro mà không ngửi tro. Người thì ngửi hương mà chỉ ngửi lớp trên.
Đêm thứ bốn mươi sáu, ta gọi Đông Nhi qua ô cửa nhỏ.
“Ngươi còn dám đi một chuyến nữa không?”
Nó im ba nhịp thở. “Đi đâu ạ.”
“Không ra ngoài phủ. Sang chính viện.”
Ta đưa qua ô cửa một cái bọc vải nhỏ. Trong bọc có bốn thứ.
Thứ nhất, mảnh giấy dầu cháy dở có nửa con triện Tô Ký và cái vạch sứt ở góc.
Thứ hai, hai trang ta đã xé khỏi quyển sổ bìa da bò. Một trang là đơn tháng bảy năm Hoằng Đức thứ mười bốn, chữ cha ta, có dòng ghi bên lề rằng ông đã dặn ba lần không đốt trong phòng kín có người ngủ. Một trang là đơn tháng hai năm Hoằng Đức thứ nhất, chữ ông nội ta, có dòng ghi rằng khách hỏi liều cho một người nặng chừng chín chục cân, và ông không bán vị thứ hai.
Thứ ba, một gói giấy bản đựng một nhúm tro xanh xám lấy trong lư tây viện, và một viên hương của Chu Kính, nguyên, chưa nung.
Thứ tư, một mảnh giấy ta viết đúng bốn dòng, viết to, tuy ta biết bà không đọc được. Ta viết để nếu bọc này lọt vào tay người khác thì người đó cũng đọc được, và như vậy thì nó không còn là chuyện của riêng một bà già mù.
Bẩm lão phu nhân. Xin bà ngửi viên hương trong gói này, rồi ngửi lại tay áo con hôm rằm. Hai thứ không cùng một mùi. Thứ trong gói này là thứ đốt ở tây viện ba năm nay, mỗi đêm, trong phòng kín có người ngủ.
Con trai lớn của bà nằm ở tây viện nửa năm, ngủ nhiều, gầy đi, rồi mất. Mười chín năm trước, có người gửi giấy tới tiệm nhà con đặt đúng thứ hương này, ký ba chữ: Trần phủ, nhị.
Ba năm trước, có người đặt lần thứ hai, ba mươi cân. Cha con bán, cha con vào lao phủ, tiệm con bị niêm.
Ngày giỗ, xin bà cho gọi thông phán tới phủ uống trà, và cho phép con đứng cạnh lò hương.
Đông Nhi cầm cái bọc. Qua ô cửa ta chỉ thấy hai bàn tay nó.
“Nếu ngươi bị bắt thì bỏ bọc xuống giếng.” Ta nói. “Đừng giữ. Đừng nhắc tên ta.”
“Tỷ tỷ.” Nó nói. “Nô tì tên Đông Nhi. Ba tỷ tỷ trước không ai gọi tên nô tì.”
Rồi nó đi.
Đêm thứ bốn mươi bảy, không có ai trả lời.
Không có tin từ chính viện. Không có gậy gõ xuống sàn. Không có người gọi ta lên. Đông Nhi không tới đưa nước.
Ta ngồi trong phòng khoá, nhìn hàng vạch son trên cửa. Mỗi sáng ta xoá một vạch. Sáng nay ta xoá vạch thứ sáu.
Còn hai vạch.
Chiều thứ bốn mươi tám, ta dạy chàng cách nói mê.
Đó là việc kỳ nhất ta từng làm. Ta ngồi trên ghế, chàng nằm trên giường, và ta bắt chàng diễn lại chính cái giọng của chàng ba năm nay.
“Chậm quá.” Ta nói, sau lượt thứ nhất. “Ngươi nói chậm như người đóng tuồng làm người mê. Đêm thứ hai ta nghe ngươi đọc mười một vị, ngươi không nói chậm. Ngươi nói đủ nhanh, mà chữ nào cũng ra nửa vời, như người đọc trong lúc đang rơi xuống.”
“Ta không nhớ mình nói thế nào.” Chàng nói. “Ta ở phía trong. Phía trong thì nghe khác.”
“Vậy nghe ta.” Ta nói.
Rồi ta làm cái việc ta không muốn làm chút nào. Ta nhắm mắt, và ta nhại lại cho chàng nghe giọng chàng trong cơn mê. Trầm, kỳ nam, ba phần. Đàn hương, lão sơn, hai phần. Nhại tới chữ thứ sáu thì cổ ta khô.
Chàng nằm im, nghe hết.
“Ta nói như thế đấy à.” Chàng nói.
“Ngươi nói như thế bốn mươi chín đêm ta nghe, và hơn một nghìn đêm y nghe.” Ta nói. “Y nghe nhiều hơn ta. Cho nên ngươi phải giống.”
Lượt thứ hai chàng làm gần được. Lượt thứ tư thì ta phải ngồi lùi lại, vì nó giống quá, giống tới mức ta thấy trong bụng mình lạnh đi một chỗ.
“Còn một việc.” Ta nói. “Y sẽ thử ngươi.”
“Thử thế nào?”
“Ta không biết. Đâm, cấu, bóp, đổ nước lạnh vào tai.” Ta nói. “Nếu y đã thử trong ba năm thì đêm nay y sẽ thử lại, vì đêm nay là đêm cuối trước khi khách tới. Ngươi phải chịu, mà chịu thì không được giữ hơi. Người mê thì lúc bị đau vẫn thở đúng nhịp. Người tỉnh mà giả mê thì bị đau là nín thở. Cái nín thở đó là chỗ ngươi sẽ lộ.”
Chàng nghe, và chàng làm một việc khiến ta không nói thêm được câu nào.
Chàng đưa tay trái ra, đặt lên thành giường, rồi chàng lấy hai ngón tay phải cấu vào mu bàn tay trái mình, cấu tới lúc bật một vệt đỏ, và trong lúc cấu, hơi thở chàng vẫn một vào đếm bốn, một ra đếm bảy.
“Ba năm ta nằm im nghe người ta nói chuyện tiền bạc bên tai.” Chàng nói. “Cái duy nhất ta luyện được trong ba năm là thở.”
Đêm thứ bốn mươi tám, canh ba, có tiếng chốt cửa.
Chàng nằm trên giường gian trong, mắt nhắm, một tay đặt ngửa trên bụng, hơi thở một vào đếm bốn, một ra đếm bảy. Ba năm nghe cái nhịp đó thì chàng học được cái nhịp đó.
Ta ngồi ngoài, trên ghế, đầu tựa vào thành ghế, mắt nhắm, thở như người ngủ sâu. Trên án cái lư đang nung một viên của y và một viên mỏng của ta.
Trần Mậu vào một mình.
Y không nhìn ta. Y đi qua ta, gạt tấm bình phong, kê ghế xuống cạnh giường, đúng chỗ ba năm y vẫn kê.
Ta nghe tiếng y ngồi xuống. Tiếng vạt áo đoạn trượt trên gỗ.
“Tịch nhi.” Y nói.
Giọng y khác hẳn giọng ban ngày. Ban ngày y là người bán hàng ba mươi năm, giọng tròn, hiền. Trong đêm, cạnh cái giường đó, giọng y mỏng đi, và có một chỗ khàn như người lâu ngày nói một mình.
“Đêm nay là đêm cuối. Mai khách tới. Ta hỏi ngươi lần này nữa.”
Y hỏi. Vị thứ nhất là gì. Vị thứ hai. Bao nhiêu phần. Sao tẩm thế nào.
Chàng đáp. Đáp bằng cái giọng nửa vời, chữ nào cũng ra dở dang, đúng cái giọng ta nghe đêm thứ hai.
Ta ngồi trên ghế, mắt nhắm, đếm nhịp tim mình.
Y hỏi tới vị thứ mười hai.
Chàng im.
Y hỏi lại. Vẫn im.
Rồi ta nghe một tiếng rất nhỏ, tiếng kim loại trên vải. Tiếng y rút một cây gì đó ra khỏi tay áo.
“Ba năm nay ngươi nằm đây, không thối lưng, không mọc mụn, gầy mà da còn hồng.” Y nói. “Chu Kính bơm cháo cho ngươi ngày một siêu. Ta đốt cho ngươi trầm kỳ nam mỗi đêm, thứ trầm ta không dám đốt cho mẹ ta. Ngươi biết một đêm của ngươi đáng bao nhiêu bạc không?”
Rồi y làm cái việc y tới để làm.
Ta không nhìn thấy. Ta chỉ nghe. Một tiếng hít vào rất ngắn, cụt, chặn lại giữa đường.
Y đâm kim vào gan bàn chân chàng.
“Người mê thì không giật.” Y nói. “Ngươi giật.”
Chàng không đáp. Ba năm gan bàn chân đó không có ai chạm tới, và bây giờ có một cây kim.
Ta nghe tiếng chăn dịch. Tiếng y đứng lên.
Rồi chàng nói.
Nói bằng cái giọng mê, dở dang, hụt hơi, mà lần này có thêm một thứ ta chưa nghe: giọng người đang lịm đi trong lúc nói.
“Trầm… ngâm…”
Y ngồi xuống lại, nhanh.
“Ngâm gì?”
“Ngâm nước… sương… hứng trên lá tùng… bảy đêm…” Chàng thở. “Ông nội… dặn… đừng nói…”
Cả gian im. Ta nghe rõ tiếng y thở ra.
Y đi ra ngoài, tới cái án, và ta biết y đang làm gì vì ta nghe tiếng bút chì than trên giấy. Y ghi. Ghi ngay tại đó, trong tối, bên cái lư.
Rồi y đi ra, khoá cửa.
Ta ngồi thêm một trăm nhịp nữa mới dám dậy.
Gan bàn chân chàng có một lỗ kim, máu đọng thành một hạt bằng đầu hạt gạo. Chàng mở mắt, mặt trắng như tro nguội, môi cắn bật máu ở trong.
“Bảy đêm sương lá tùng.” Ta nói.
“Không có vị nào như thế.” Chàng nói, rất khẽ. “Ta bịa. Nghe thì giống thứ ông nội ta hay làm. Y ghi rồi. Mai y sẽ tự tay làm theo trước mặt Tần đại đương gia, và y sẽ yên tâm rằng mẫu hương đó đủ mười hai.”
Ta lấy giấy bản thấm chỗ máu ở chân chàng.
“Còn vị thứ mười hai thật thì sao?”
Chàng nhìn lên trần nhà. Rất lâu.
“Mai ngươi sẽ thấy.” Chàng nói. “Nó không nằm trong hộp hương. Nó nằm trong lò. Ta không nói ra được bằng miệng, nhưng ta chỉ ra được bằng tay, nếu tay ta còn nhấc lên nổi.”
Ta trở ra ngoài, gắp viên hương của y khỏi lá vân mẫu, và đêm đó là đêm đầu tiên ta không đặt gì lên thay.
Đêm cuối rồi. Tro thiếu thì thiếu. Mai này không còn ai đếm tro trong căn phòng này nữa, hoặc là vì ta thắng, hoặc là vì ta đã nằm trong hòm gỗ và người ta không cần đếm nữa.
Trời chưa sáng thì có tiếng người ngoài sân.
Nhiều người. Tiếng chân đi nhanh trên sỏi. Rồi tiếng khoá.
Cửa mở. Chu Kính đứng đó, sau lưng y là bốn người làm, và tay y cầm một cái đèn lồng soi thẳng vào mặt ta.
“Con Đông Nhi bị bắt ở cửa ngách canh tư.” Y nói. “Nó nói nó đi lấy nước.
Nửa đêm, đi lấy nước, ở cửa ngách phía sau chính viện.”
Ta đứng lên, sửa lại vạt áo. Ta không hỏi nó có bị đánh không, vì hỏi thì y sẽ biết ta nhận là người nhờ nó.
“Nhị gia cho mời tân nương xuống từ đường.” Chu Kính nói. “Ngày giỗ thì tân nương phải trông linh từ canh năm.”
Họ dẫn ta đi qua sân, qua hai lớp cửa, vào từ đường. Trời còn tối, trong từ đường thắp đủ nến cho ngày giỗ lớn, sáng tới mức mắt ta phải nheo lại.
Bài vị Trần Tịch giữa án chính, gỗ đàn đen, chữ vàng.
Hàng bài vị thiếp bên trái thấp hơn một bậc. Ba cái gỗ mỏng.
Và bên cạnh ba cái đó, đặt trên một cái đĩa gỗ mới, còn thơm mùi sơn tươi, có một cái bài vị thứ tư.
Chữ khắc rồi. Sơn phủ rồi. Nét khắc nông, cùng một tay dao.
Trần môn, thiếp Tô thị Vân Chi.
Bên hông khắc hai dòng nhỏ. Dòng trên, ngày nhập môn. Dòng dưới, ngày mất.
Ngày mất khắc sẵn là hôm nay.
